Overslaan naar inhoud

Trillingssnelheid (mm/s) of acceleratie (g): wat moet u meten?

Technische keuzehulp voor velocity, acceleratie en industriële condition monitoring.
19 augustus 2026 in
Trillingssnelheid (mm/s) of acceleratie (g): wat moet u meten?
Miki Nabben
Velocity, acceleratie & condition monitoring

Trillingssnelheid (mm/s) of acceleratie (g): wat moet u meten?

Trillingssnelheid en acceleratie beschrijven dezelfde mechanische trilling vanuit een ander perspectief. Toch legt elke meetgrootheid een ander deel van het frequentiespectrum sterker bloot.

Voor algemene bewaking van veel roterende machines is velocity in mm/s vaak praktisch. Voor hogere frequenties, impacts en lager- of tandwielgerelateerde informatie kan acceleratie in g relevanter zijn. De machine en het doel van de meting blijven leidend.

Velocity in mm/s Acceleratie in g Frequentiegebied Roterende machines Condition monitoring
Vergelijking tussen velocity en acceleratie bij machinetrillingen VELOCITY · mm/s ACCELERATIE · g algemeen trillingsniveau vaak praktisch bij roterende machines hogere frequenties meer nadruk op snelle veranderingen dezelfde trilling kan in mm/s en g heel anders “wegen”
Kort antwoord

Velocity is vaak sterk voor algemene machineconditie; acceleratie voor snellere trillingscomponenten

Kies trillingssnelheid in mm/s wanneer u vooral het algemene mechanische trillingsniveau van een roterende machine wilt volgen. Kies acceleratie in g wanneer hogere frequenties, impacts of snelle veranderingen belangrijk zijn. Voor uitgebreide diagnose kan het zinvol zijn beide perspectieven te gebruiken.

Velocity · mm/s Algemene bewaking van roterende machines

Veel gebruikt voor motoren, pompen, ventilatoren, compressoren en algemene conditietrending.

Acceleratie · g Hogere frequenties en impacts

Interessant voor lager- en tandwielgerelateerde informatie, hoge toerentallen en mechanische impacts.

Trillingssnelheid

Wat meet velocity in mm/s?

Velocity beschrijft hoe snel een trillend punt beweegt bewegingssnelheid velocity · mm/s

Hoe snel beweegt het meetpunt?

Velocity beschrijft de snelheid waarmee het trillende machineoppervlak heen en weer beweegt. In industriële condition monitoring wordt deze waarde vaak in mm/s weergegeven.

Waarom velocity vaak praktisch is

  • geschikt voor algemene conditietrending;
  • veel gebruikt op roterende machines;
  • goed bruikbaar voor PLC-alarmbewaking;
  • praktisch voor vergelijking met historische machinewaarden;
  • beschikbaar als dynamisch AC-signaal én als 4–20 mA transmitter.
Bekijk velocity sensoren
Versnelling

Wat meet acceleratie in g?

Acceleratie benadrukt snelle veranderingen in trillingsbeweging snelle verandering acceleratie · g

Hoe snel verandert de snelheid?

Acceleratie beschrijft hoe snel de trillingssnelheid verandert. Daardoor krijgen hogere frequenties en snelle impactachtige gebeurtenissen relatief meer nadruk.

Waar acceleratie interessant is

  • lagerbewaking;
  • tandwielkasten;
  • hoogtoerige machines;
  • mechanische impacts;
  • hogere frequentiecomponenten;
  • dynamische trillingsanalyse.
Bekijk IEPE accelerometers
Waarom frequentie zo belangrijk is

Dezelfde trilling ziet er in displacement, velocity en acceleratie anders uit

Bij een eenvoudige sinusvormige trilling zijn verplaatsing, snelheid en acceleratie wiskundig met elkaar verbonden. Daardoor wordt dezelfde mechanische beweging anders gewogen zodra de frequentie verandert.

Voor een sinusvormige beweging geldt in amplitudetermen

v = 2πf · x velocity neemt lineair toe met frequentie wanneer displacement gelijk blijft
a = (2πf)² · x acceleratie neemt kwadratisch toe met frequentie wanneer displacement gelijk blijft

Dit verklaart waarom acceleratie relatief gevoelig is voor hogere frequenties en waarom verplaatsing juist sterk kan zijn bij lage frequenties en grotere mechanische bewegingen. In echte machines bestaat het signaal uit meerdere frequentiecomponenten, waardoor filtering en bandbreedte belangrijk worden.

Technische vergelijking

Velocity en acceleratie naast elkaar

Onderwerp Velocity · mm/s Acceleratie · g of m/s²
Wat beschrijft het? Snelheid van de trillingsbeweging Verandering van die snelheid
Frequentiegewicht Veel gebruikt over een middengebied voor algemene machineconditie Geeft relatief meer nadruk aan hogere frequenties
Typische toepassing Motoren, pompen, ventilatoren, compressoren, algemene conditiebewaking Lagers, tandwielen, impacts, hoogtoerige machines, detailanalyse
PLC-monitoring Veel toegepast als 4–20 mA velocity transmitter Ook mogelijk als 4–20 mA acceleratietransmitter
Dynamische analyse AC velocity-signalen bestaan, maar toepassing hangt af van analysemethode IEPE accelerometers worden veel gebruikt voor frequentie- en FFT-analyse
Eenheid Bijvoorbeeld mm/s RMS Bijvoorbeeld g RMS, g peak of m/s² — afhankelijk van systeem en definitie
Belangrijkste valkuil Een absolute grens gebruiken zonder frequentieband en machinecontext te kennen Een g-waarde vergelijken zonder RMS/peak, bandbreedte en filtering gelijk te houden
Praktische keuzehulp

Wanneer kiest u mm/s en wanneer g?

Algemene motorbewaking

Voor trendbewaking van het algemene trillingsniveau is velocity in mm/s vaak een logisch startpunt.

Pomp of ventilator

Ook hier is velocity vaak praktisch voor algemene mechanische conditie, mits de frequentieband en montage passen.

Lagerproblemen

Voor hogere frequentiecomponenten en impacts kan acceleratie meer diagnostische informatie bevatten.

Tandwielkast

Acceleratie kan interessant zijn voor hogere tandwiel- en lagerfrequenties; velocity kan daarnaast de algemene machineconditie volgen.

Alleen PLC-alarm nodig

Een 4–20 mA transmitter in mm/s of g kan de gewenste conditiewaarde rechtstreeks aan de besturing leveren.

Oorzaak werkelijk analyseren

Gebruik een dynamisch signaal en frequentieanalyse wanneer u specifieke foutfrequenties of spectruminformatie nodig heeft.

Lager- & tandwieldiagnose

Waarom een lage velocity-waarde niet automatisch betekent dat een lager gezond is

Een algemene velocity-waarde kan uitstekend bruikbaar zijn voor machineconditietrending, maar lokale lager- of tandwieldefecten kunnen relatief veel energie in hogere frequentiegebieden genereren. Die informatie kan in een brede totaalwaarde minder zichtbaar zijn dan in acceleratie- of spectrumdata.

Velocity trend Laat zien of het algemene trillingsniveau verandert.
Acceleratie Kan hogere frequentiecomponenten en impacts sterker zichtbaar maken.
FFT / spectrum Helpt energie aan specifieke frequenties, harmonischen of zijbanden te koppelen.

Voor diepgaande diagnose is de combinatie van machinekennis, toerental, spectrum, meetrichting en historische data belangrijk. Eén enkel getal geeft zelden zelfstandig de foutoorzaak.

Waarden eerlijk vergelijken

RMS, peak en frequentieband moeten gelijk zijn

Twee trillingswaarden kunnen dezelfde eenheid hebben en toch niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn. Controleer daarom altijd hoe de waarde is berekend en over welke frequentieband de sensor of analyser meet.

01 · RMS

Effectieve waarde

RMS wordt veel gebruikt voor een algemene maat van het trillingsniveau over een gekozen frequentieband.

02 · PEAK

Piekwaarde

Peak benadrukt de hoogste momentane uitslag en kan bij impactachtige gebeurtenissen sterk afwijken van RMS.

03 · BANDWIDTH

Frequentieband

Een meting van 10–1000 Hz is niet automatisch vergelijkbaar met een waarde uit een veel bredere of smallere band.

Ook algemene richtlijnen zoals de ISO 20816-serie moeten worden toegepast binnen de juiste machinecategorie, meetpositie en operationele context. Gebruik generieke alarmtabellen niet als universele vervanging voor een passende machinebeoordeling.

Sensorselectie

Welke trillingssensor past bij de gekozen meetgrootheid?

Doel Logische sensorrichting Integratie
Algemene velocity-trend Velocity sensor of vibration transmitter met mm/s-uitgang AC-monitoringsysteem of 4–20 mA naar PLC
Acceleratie-trend in PLC 4–20 mA acceleratietransmitter Analoge PLC-, DCS- of SCADA-ingang
Dynamische analyse IEPE accelerometer Vibration analyser, data collector of condition-monitoringsysteem
Algemene machinebewaking + detailanalyse Combinatie van transmitter en dynamisch signaal, afhankelijk van gekozen sensorfamilie PLC voor trending plus analyser/condition-monitoringsysteem
Samenhang met de uitgang

Meetgrootheid en uitgangssignaal zijn twee aparte keuzes

De vraag “mm/s of g?” gaat over wat u meet. De vraag “4–20 mA of IEPE?” gaat over hoe de trillingsinformatie beschikbaar komt. Die keuzes mogen niet door elkaar worden gehaald.

Een 4–20 mA sensor kan bijvoorbeeld velocity of acceleratie als verwerkte conditiewaarde naar een PLC sturen, terwijl een IEPE accelerometer een dynamisch acceleratiesignaal levert voor verdere analyse.

Technische aanvraag

Niet zeker of u mm/s of g moet meten?

Geef ons het type machine, toerental, wat u wilt bewaken en hoe de meetwaarde moet worden verwerkt. Daarmee kunnen we bepalen welke meetgrootheid, frequentieband, uitgang en montage het meest logisch zijn.

Machine + toerental is voldoende om te starten
PLC-trending of analyse vermelden
Foto of datasheet optioneel

Alleen naam, e-mail en uw vraag zijn verplicht.

Laat meetgrootheid bepalen
Bijlage optioneel. Voeg bijvoorbeeld een foto van de machine, lagerpositie, bestaande sensor of datasheet toe.
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over mm/s en g bij trillingsmeting

Wat is het verschil tussen mm/s en g?

mm/s geeft trillingssnelheid aan: hoe snel het machineoppervlak beweegt. g geeft acceleratie aan: hoe snel die snelheid verandert.

Welke meetwaarde is beter voor een elektromotor?

Voor algemene conditietrending van veel roterende machines is velocity in mm/s vaak praktisch. Voor hogere frequenties en lagergerelateerde diagnose kan acceleratie aanvullende informatie geven.

Is acceleratie beter voor lagers?

Acceleratie kan hogere frequenties en impactachtige componenten sterker zichtbaar maken en is daarom vaak relevant voor lagerdiagnose. De juiste methode hangt echter ook af van toerental, frequentieband en analysetechniek.

Kan ik acceleratie omrekenen naar velocity?

Bij dynamische signalen kan integratie worden gebruikt om van acceleratie naar velocity te gaan, maar filtering, frequentiebereik en signaalkwaliteit bepalen of die omzetting praktisch betrouwbaar is.

Is 5 mm/s hetzelfde bij iedere machine?

Nee. De betekenis hangt af van machinecategorie, toerental, meetpositie, frequentieband, bedrijfsconditie en gebruikte beoordelingsmethode.

Moet ik RMS of peak gebruiken?

Dat hangt af van de monitoringdoelstelling. Gebruik voor trends en grenswaarden altijd dezelfde definitie en frequentieband, zodat metingen onderling vergelijkbaar blijven.

Kan een 4–20 mA sensor zowel mm/s als g meten?

Er bestaan 4–20 mA transmitters voor velocity en voor acceleratie. De gekozen uitvoering bepaalt welke meetgrootheid en welk meetbereik als 4–20 mA wordt uitgegeven.

Wanneer heb ik een IEPE accelerometer nodig?

Wanneer u het dynamische trillingssignaal wilt gebruiken voor frequentieanalyse, FFT of diepgaandere diagnose, is een IEPE accelerometer vaak een logische keuze.

Velocity, acceleratie of beide?

Stuur type machine, toerental, monitoringdoel en gewenste integratie. Indusen helpt bepalen welke meetgrootheid, bandbreedte, uitgang en Hansford-sensor het beste bij de toepassing passen.

mm/s of g laten bepalen


4–20 mA of IEPE: welke trillingssensor kiest u?
Keuzehulp voor procesbewaking, condition monitoring en dynamische trillingsanalyse.