Overslaan naar inhoud

Encoder vervangen? Zo vindt u de juiste vervanger voor uw machine

10 juni 2026 in
Encoder vervangen? Zo vindt u de juiste vervanger voor uw machine
Miki Nabben

Een defecte encoder kan leiden tot productiestilstand, positioneringsfouten en onverwachte onderhoudskosten. Toch blijkt in de praktijk dat het vervangen van een encoder vaak complexer is dan veel mensen denken.

Veel machinebouwers en technische diensten gaan ervan uit dat een encoder eenvoudig vervangen kan worden door hetzelfde type of de officiële opvolger van de fabrikant. In werkelijkheid worden encoderreeksen regelmatig uitgefaseerd, wijzigen specificaties of verdwijnen complete productlijnen van de markt. Hierdoor is een identieke vervanger vaak niet meer beschikbaar.

Bij Indusen ondersteunen wij machinebouwers, OEM's en industriële eindgebruikers bij het vinden van geschikte encodervervangers voor zowel bestaande machines als nieuwe ontwerpen.

Wanneer moet een encoder worden vervangen?

Een encoder wordt meestal vervangen wanneer:

  • De encoder defect is geraakt

  • Het originele type niet meer leverbaar is

  • De fabrikant een productserie heeft uitgefaseerd

  • Levertijden onacceptabel lang zijn geworden

  • Een machine wordt gemoderniseerd of geretrofit

  • Een bestaande oplossing technisch of economisch verbeterd kan worden

Vooral bij oudere machines komen wij regelmatig situaties tegen waarbij de oorspronkelijke encoder al jaren niet meer geproduceerd wordt. Dit wordt vaak aangeduid als End-of-Life (EOL) of een phase-out van een productserie.

Waarom een vervanger niet altijd 1-op-1 uitwisselbaar is

Zelfs wanneer een vervangende encoder dezelfde afmetingen heeft als het originele model, kunnen belangrijke verschillen bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Andere pinbezetting

  • Andere connector

  • Andere voedingsspanning

  • Andere uitgangssignalen

  • Andere resolutie

  • Andere interface

  • Andere montagevorm

Daardoor kan een encoder mechanisch passen, maar elektrisch niet functioneren binnen de bestaande installatie.

Wij zien regelmatig situaties waarbij een fabrikant een officiële opvolger aanbiedt die op papier geschikt lijkt, maar waarbij de aansluiting of signaalstructuur afwijkt van de oorspronkelijke encoder. Hierdoor zijn alsnog aanpassingen aan bekabeling, software of besturing noodzakelijk.

Verder kijken dan alleen het typenummer

Bij Indusen kijken wij niet uitsluitend naar het typenummer van een encoder.

Wij analyseren onder andere:

  • De toepassing van de machine

  • De gebruikte besturing

  • De aandrijving

  • De gewenste resolutie

  • De mechanische inbouwsituatie

  • De elektrische aansluiting

  • Eventuele spare-part strategieën

Op basis daarvan bepalen wij welke vervanger technisch geschikt is en welke risico's er zijn bij implementatie.

Praktijkvoorbeeld: End-of-Life encoder met afwijkende pinbezetting

In een eerder project gebruikte een machinebouwer een encoder waarvan de fabrikant de productie had beëindigd. Er was wel een opvolger beschikbaar, maar deze bleek een andere pinbezetting te hebben dan het oorspronkelijke model.

Daardoor was de encoder niet zonder meer uitwisselbaar binnen bestaande machines. Voor de klant betekende dit dat zowel nieuwe machines als spare-parts aangepast moesten worden.

Samen met een fabrikant hebben wij vervolgens een klantspecifieke encoder ontwikkeld die mechanisch en elektrisch volledig aansloot op de bestaande situatie. Hierdoor kon dezelfde encoder worden toegepast voor nieuwe machines, servicewerkzaamheden en spare-parts.

Het resultaat was een toekomstbestendige oplossing zonder aanpassingen aan de machine of besturing.

Maatwerk wanneer standaard niet meer bestaat

Voor veel oudere encoders bestaat geen directe catalogusvervanger meer.

Daarom werken wij samen met fabrikanten die uitgebreide maatwerkmogelijkheden bieden.

Wachendorff

Wachendorff staat bekend om zijn uitgebreide mogelijkheden voor klantspecifieke encoderoplossingen. Naast standaard incrementele en absolute encoders kunnen onder andere asdiameters, flenzen, resoluties, interfaces, connectoren, kabellengtes, uitgangssignalen en pinbezettingen worden aangepast.

Hierdoor is het vaak mogelijk om een encoderoplossing te realiseren die optimaal aansluit op bestaande machines en retrofitprojecten.

Precizika Metrology

Precizika Metrology ontwikkelt hoogwaardige lineaire meetsystemen, hoekencoders en roterende encoders voor nauwkeurige positionering en terugkoppeling.

Naast standaardproducten levert Precizika eveneens maatwerkoplossingen voor specifieke mechanische en elektrische eisen. Hierdoor kan Precizika in bepaalde toepassingen een interessant alternatief vormen voor bestaande meetsystemen van merken zoals Heidenhain en RSF, afhankelijk van de toepassing, interface en compatibiliteit met de besturing.

Voor retrofitprojecten en modernisering van oudere machines kan dit interessante mogelijkheden bieden.

Omron en ATEK Sensor Technologies

Naast maatwerkoplossingen ondersteunen wij klanten ook met standaard encoderoplossingen van onder andere Omron en ATEK Sensor Technologies.

Afhankelijk van de toepassing kan een moderne standaardencoder een uitstekend alternatief vormen voor een uitgefaseerd of moeilijk leverbaar product.

Welke gegevens hebben wij nodig?

In veel gevallen is een foto van het typeplaatje voldoende om een eerste beoordeling te maken.

Stuur indien mogelijk:

  • Merk

  • Typeaanduiding

  • Foto van het typeplaatje

  • Foto van de montage

  • Eventuele datasheet

  • Toepassing van de machine

Op basis hiervan beoordelen wij welke vervangers technisch geschikt zijn en welke mogelijkheden er zijn voor standaard- of maatwerkoplossingen.

Hulp nodig bij het vervangen van een encoder?

Heeft u een encoder die defect is, niet meer leverbaar is of waarvan de fabrikant een End-of-Life melding heeft afgegeven?

Stuur ons een foto van het typeplaatje of de bestaande situatie. Wij denken graag mee over een technisch en economisch passende oplossing voor zowel nieuwe machines als bestaande installaties.