Een defecte encoder in een CNC-machine kan direct zorgen voor stilstand, positieverlies of onnauwkeurige bewerkingen. De machine geeft een foutmelding, een as positioneert niet meer goed of een rotary table verliest zijn referentie. In zo’n situatie is de eerste vraag vaak: kan de bestaande encoder worden vervangen zonder de complete machine om te bouwen?
Indusen helpt bij het vinden van passende encoderoplossingen voor CNC-machines, rotary tables, verdeeltafels, C-assen en retrofitprojecten. Daarbij kijken we niet alleen naar het oude typenummer, maar naar de complete toepassing: mechanische passing, signaaluitgang, resolutie, nauwkeurigheid, aansluiting en beschikbaarheid.
Encoder defect in een CNC-machine
In CNC-machines worden encoders gebruikt voor positie- en snelheidsfeedback. Ze zorgen ervoor dat de besturing weet waar een as, spindel of draaitafel zich bevindt. Wanneer deze terugkoppeling niet meer klopt, ontstaan storingen of onnauwkeurigheden in het bewerkingsproces.
Veel voorkomende klachten zijn:
- de CNC-machine geeft een encoder- of feedbackfout;
- een as positioneert niet meer nauwkeurig;
- de rotary table of C-as verliest positie;
- de machine vindt geen referentiepunt meer;
- de spindeloriëntatie werkt niet goed;
- de originele encoder is niet meer leverbaar;
- de levertijd van het originele onderdeel is te lang;
- reparatie is duurder dan vervanging.
Vooral bij oudere machines, speciale assen en retrofitprojecten is het originele encoder-type niet altijd eenvoudig opnieuw te leveren. Dan is het belangrijk om technisch goed te beoordelen welke vervanger mogelijk is.
Waar zitten encoders in een CNC-machine?
Een CNC-machine kan op meerdere plaatsen encoders gebruiken. Denk aan de X-, Y- en Z-as, de servomotoren, de spindel, een C-as, een 4e of 5e as, een rotary table of een verdeeltafel.
Bij lineaire assen worden vaak motorencoders of lineaire encoders gebruikt. Bij spindels gaat het vaak om toerental, oriëntatie en synchronisatie. Bij rotary tables, indexeertafels en C-assen draait het juist om nauwkeurige hoekmeting.
Voor Indusen zijn vooral deze toepassingen interessant:
- rotary table encoder vervangen;
- C-as encoder vervangen;
- encoder van een verdeeltafel vervangen;
- encoder van een 4e of 5e as vervangen;
- angle encoder vervangen;
- glasliniaal of lineaire encoder vervangen;
- encoder vervangen bij CNC retrofit;
- alternatief zoeken voor een uitgefaseerde encoder.
Juist in deze situaties kan een technische analyse veel opleveren. Soms is een standaard vervanger mogelijk. Soms is een aangepaste mechanische of elektrische uitvoering nodig.
Waarom alleen een typenummer vaak niet genoeg is
Bij encodervervanging wordt vaak gezocht op het oude typenummer. Dat is een goed begin, maar meestal niet voldoende. Twee encoders kunnen op papier op elkaar lijken, maar in de praktijk toch verschillen in aansluiting, uitgangssignaal, montage of nauwkeurigheid.
Bij CNC-machines zijn vooral deze punten belangrijk:
Mechanische passing
De nieuwe encoder moet fysiek passen op de bestaande machine. Denk aan flensmaat, boutpatroon, asdiameter, holle as, massieve as, inbouwdiepte en beschikbare ruimte.
Elektrische aansluiting
De connector, kabeluitgang, voedingsspanning en pinbezetting moeten overeenkomen met de bestaande installatie, of technisch verantwoord worden aangepast.
Signaal en interface
Een CNC-besturing verwacht een bepaald signaal. Dat kan bijvoorbeeld TTL, HTL, 1Vpp, SSI, BiSS, EnDat, Fanuc, DRIVE-CLiQ of een andere interface zijn. Dit moet vooraf goed gecontroleerd worden.
Resolutie en nauwkeurigheid
Een hoge resolutie betekent niet automatisch dat de machine nauwkeurig genoeg werkt. Bij rotary tables en C-assen is ook de werkelijke hoeknauwkeurigheid belangrijk.
Beschikbaarheid en toekomstvastheid
Bij oudere machines wil je voorkomen dat je over een paar jaar opnieuw tegen hetzelfde probleem aanloopt. Daarom kijken we ook naar leverbaarheid en technische ondersteuning.
Encoder vervangen bij rotary tables en C-assen
Bij CNC rotary tables, verdeeltafels, rondtafels en C-assen is de encoder vaak bepalend voor de nauwkeurigheid van de machine. Een kleine afwijking in hoekpositie kan direct invloed hebben op het eindproduct.
Voor deze toepassingen zijn high-accuracy angle encoders interessant. Precizika Metrology biedt binnen dit segment onder andere incrementele hoekencoders voor rotary tables, met uitvoeringen voor solid shaft en hollow shaft constructies. In het beschikbare marketingmateriaal wordt gesproken over resoluties tot 3.600.000 pulsen per omwenteling en nauwkeurigheid tot ±2 arcsec. Ook wordt daar benoemd dat deze encoders als directe vervanging voor andere merken kunnen worden toegepast.
Daarmee zijn deze oplossingen vooral interessant bij:
- CNC-draaitafels;
- rotary tables;
- verdeeltafels;
- indexeertafels;
- C-assen;
- 4e en 5e assen;
- precisie-positionering;
- retrofit van oudere CNC-machines;
- vervanging van uitgefaseerde angle encoders.
Precizika via Indusen
Met Precizika heeft Indusen toegang tot een Europees encoderprogramma voor roterende, lineaire en hoekmetingen. Dat is interessant voor klanten die een bestaande encoder willen vervangen, maar ook voor machinebouwers die zoeken naar een passende meetoplossing voor een nieuwe of bestaande machine.
De kracht zit vooral in de combinatie van standaard encoders en klantspecifieke mogelijkheden. Bij retrofit is dat belangrijk, omdat een bestaande machine meestal niet zomaar volledig aangepast kan worden. De nieuwe encoder moet zo goed mogelijk aansluiten op wat er al zit.
Indusen helpt daarom bij het voortraject. We beoordelen de huidige encoder, de toepassing en de technische eisen. Daarna kijken we welke oplossing het beste past: een standaard encoder, een aangepaste uitvoering of een maatwerkoplossing.
Maatwerkoplossingen voor precisietafels en lineaire motoren
Naast rotary tables en C-assen zijn er ook toepassingen waarbij maatwerk nodig is. Denk aan precisietafels, lineaire motoren, positioneerassen, meetopstellingen en speciale machinebouwtoepassingen.
In zulke situaties is een standaard encoder niet altijd voldoende. De mechanische ruimte, gewenste nauwkeurigheid, montagewijze en signaaluitgang kunnen per machine sterk verschillen.
Voor dit soort toepassingen kan Indusen samen met Precizika kijken naar een passende meetoplossing voor precisie-positionering.
Alternatief voor Heidenhain, RSF, Fagor of andere encodermerken
Bij CNC-machines en precisie-assen komen vaak encodermerken voor zoals Heidenhain, RSF, Fagor, Renishaw, Siemens, Fanuc, Baumer en andere fabrikanten. Soms is het originele onderdeel nog leverbaar, maar tegen een hoge prijs of met lange levertijd. Soms is het type verouderd of niet meer verkrijgbaar.
In zulke gevallen kan het interessant zijn om een technisch alternatief te onderzoeken. Dat betekent niet dat iedere encoder zomaar één-op-één vervangen kan worden. Het betekent wel dat er vaak meer mogelijk is dan alleen opnieuw hetzelfde merk bestellen.
Indusen kijkt hierbij naar de praktische vraag:
Wat moet de encoder in deze machine doen, en welke technische oplossing past daar het beste bij?
Die benadering voorkomt dat er alleen op typenummer wordt gezocht, terwijl de toepassing eigenlijk beter vraagt om een technische retrofitoplossing.
Welke informatie hebben wij nodig?
Om snel te kunnen beoordelen of er een passende vervanger mogelijk is, ontvangen wij bij voorkeur:
- merk en typenummer van de huidige encoder;
- foto’s van de encoder;
- foto’s van de montagepositie;
- type CNC-machine of rotary table;
- functie van de encoder in de machine;
- datasheet of machinehandleiding;
- voedingsspanning;
- uitgangssignaal of interface;
- resolutie;
- connector of kabeluitgang;
- pinbezetting;
- asdiameter of holle asmaat;
- flensmaat en boutpatroon;
- nauwkeurigheidseis;
- foutmelding van de CNC-besturing.
Ook wanneer niet alle gegevens bekend zijn, kunnen wij vaak al meedenken op basis van foto’s en het bestaande typenummer.
Indusen helpt bij CNC encoder vervanging
Heeft u een defecte encoder in een CNC-machine, rotary table, verdeeltafel, C-as of precisie-as? Of zoekt u een alternatief voor een encoder die niet meer leverbaar is?
Indusen helpt bij het technisch beoordelen van de bestaande encoder en zoekt naar een passende vervanger. We kijken naar de mechanische passing, elektrische aansluiting, signaaluitgang, resolutie, nauwkeurigheid en beschikbaarheid.
Zo voorkomt u onnodige stilstand en krijgt u een oplossing die technisch past bij de machine.
Neem contact op met Indusen voor advies bij het vervangen van een encoder in uw CNC-machine.