De montageplaats van een trillingssensor heeft directe invloed op de kwaliteit van de meetdata. Een goede accelerometer op een slechte plek kan minder bruikbare informatie geven dan een eenvoudiger sensor die correct en reproduceerbaar dicht bij de trillingsbron is gemonteerd.
Voor motoren, pompen en tandwielkasten geldt daarom: bepaal eerst welk component u wilt bewaken en kies daarna het meetpunt, de meetrichting en de mechanische bevestiging.
Kort antwoord
Monteer een trillingssensor bij voorkeur zo dicht mogelijk bij het relevante lager, lagerhuis, gear mesh of aandrijfpunt, op een stijve, vlakke en schone machineconstructie. Vermijd dunne kappen, losse beugels en flexibele plaatdelen.
Voor permanente condition monitoring heeft een directe vaste montage met stud doorgaans de voorkeur. Een magnetische mount kan praktisch zijn voor tijdelijke metingen, maar geeft niet in iedere frequentieband dezelfde mechanische koppeling als een vaste montage.
Waarom de montage zoveel verschil maakt
De sensor meet niet rechtstreeks “de lagerfout”; hij meet beweging van de behuizing waarop hij bevestigd is. Tussen de trillingsbron en de sensor bevinden zich lagers, lagerhuizen, flenzen, gietdelen, montagevlakken en soms extra beugels.
Een slechte montage kan:
- hoge frequenties dempen;
- eigen resonanties introduceren;
- metingen minder reproduceerbaar maken;
- een trend laten veranderen zonder dat de machineconditie verandert;
- tot verkeerde conclusies bij condition monitoring leiden.
Hansford adviseert daarom een stabiele montage op een vlak, schoon en ongeverfd oppervlak, zo dicht mogelijk bij de trillingsbron.
Waar monteert u een sensor op een elektromotor?
Bij een elektromotor zijn de lagerposities aan drive end en non-drive end logische meetpunten. Welke richting het meest relevant is, hangt af van het storingsbeeld dat u wilt volgen.
| Meetrichting | Typische positie | Waarom interessant |
|---|---|---|
| Radiaal horizontaal | Op of dicht bij lagerhuis | Algemene radiale trilling, onbalans en lagergedrag |
| Radiaal verticaal | Op of dicht bij lagerhuis | Structurele beweging en vergelijking met horizontale richting |
| Axiaal | Aan eindzijde van lager-/motorhuis | Kan relevant zijn bij uitlijning, thrust en axiale krachten |
Bij één permanente sensor wordt meestal een richting gekozen die het meest representatief is voor de machine en het te volgen verschijnsel. Voor kritische machines kan meting in meerdere richtingen wenselijk zijn.
Waar monteert u een sensor op een pomp?
Bij een pomp zijn zowel motorlagers als pomplagers relevante meetpunten. Monteer de sensor zo dicht mogelijk bij het lagerhuis en vermijd dunne pompkappen of leidingwerk als primair meetpunt.
Bij een motor-pompcombinatie kunnen bijvoorbeeld meetpunten worden gekozen op:
- motor drive end;
- motor non-drive end;
- pomp drive end;
- pomp non-drive end;
- eventueel axiale richting wanneer uitlijning of thrust relevant is.
Bij verticale pompen vraagt de meetrichting extra aandacht. Hansford adviseert bij kritische lagerpunten zowel radiale als axiale metingen en benoemt daarnaast pompbehuizing en baseplate als mogelijke aanvullende meetpunten voor structurele trillingen.
Waar monteert u een sensor op een tandwielkast?
Bij een tandwielkast wilt u de sensor zo plaatsen dat trillingen van de relevante lagers en gear meshes via een zo kort en stijf mogelijk mechanisch pad bij de sensor komen.
Logische meetpunten zijn onder andere:
- lagerhuizen van ingaande as;
- lagerhuizen van uitgaande as;
- tussenassen bij meervoudige reducties;
- radiale meetrichting dicht bij lagers;
- axiale richting wanneer thrust of uitlijnproblemen relevant zijn.
Monteer niet alleen “ergens op de kast” als er een beter vlak direct bij het lager beschikbaar is.
Direct op de machine of op een beugel?
Een directe montage op de stijve machinebehuizing heeft meestal de voorkeur. Een extra montagebeugel voegt een mechanisch element toe dat zelf kan bewegen of resoneren.
Als een beugel onvermijdelijk is, moet deze kort, stijf en stevig bevestigd zijn. Controleer bovendien of de gemeten trend reproduceerbaar blijft en of de beugel niet de dominante bron van het gemeten signaal wordt.
Stud, lijmstud of magneet?
| Montagemethode | Sterk punt | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Directe studmontage | Beste stijve koppeling voor permanente monitoring | Machineoppervlak moet geschikt worden voorbereid |
| Gelijmde mounting pad/stud | Permanent zonder draad in machinehuis | Lijmverbinding en oppervlakvoorbereiding bepalen kwaliteit |
| Magnetische mount | Snel voor routes en tijdelijke metingen | Minder geschikt als permanente referentie; frequentierespons kan veranderen |
Hansford noemt permanent stud mounting als voorkeursmethode voor de beste mechanische koppeling en brede frequentierespons. Bij lijmmontage moet een vlak, glad en ongeverfd oppervlak worden voorbereid.
Oppervlak voorbereiden
Voor een betrouwbare meting moet het contactvlak:
- stijf zijn;
- vlak zijn;
- schoon en vetvrij zijn;
- vrij zijn van losse verf, corrosie en vuil;
- voldoende groot zijn voor de sensorvoet of mounting pad.
Op gebogen of ruw gietwerk kan spot facing nodig zijn om een vlak montagevlak te creëren. Een dunne laag geschikt koppelmedium of vet tussen passende metalen oppervlakken kan bij specifieke montagemethoden de mechanische koppeling verbeteren; volg daarbij altijd de montage-instructie van de sensorfabrikant.
Top-exit of side-exit kiezen
De kabelrichting is meer dan een cosmetische keuze. Bij beperkte ruimte kan een side-exit sensor voorkomen dat de kabel direct boven de sensor wordt gebogen. Een top-exit uitvoering kan juist logischer zijn als de kabel recht vanaf het meetpunt kan worden weggeleid.
Controleer ook dat:
- de kabel niet continu aan de sensor trekt;
- de eerste kabelsectie wordt ondersteund of geklemd;
- de kabel niet langs scherpe randen beweegt;
- bewegende delen de kabel niet kunnen raken;
- elektrische interferentie en vermogenskabels waar nodig worden vermeden.
Eén as of meerdere meetrichtingen?
Een standaard sensor meet in één richting. Wanneer horizontale, verticale en axiale informatie tegelijk relevant is, kan een biaxiale of triaxiale trillingssensor het aantal afzonderlijke sensoren verminderen.
Meer assen betekent niet automatisch betere condition monitoring. De extra informatie is vooral nuttig wanneer de meetrichtingen technisch relevant zijn en het monitoringsysteem deze kan verwerken.
4–20 mA of IEPE verandert de montageprincipes niet
Of u nu een 4–20 mA transmitter voor PLC-bewaking of een IEPE accelerometer voor dynamische analyse gebruikt: de sensor moet mechanisch goed gekoppeld zijn aan de machine.
Bij IEPE en hogere frequenties wordt een stijve montage vaak nog belangrijker, omdat een slechte mechanische koppeling juist de hogere frequentiecomponenten kan beïnvloeden.
Veelgemaakte montagefouten
| Fout | Gevolg | Betere aanpak |
|---|---|---|
| Sensor op dunne beschermkap | Eigen resonantie van de kap | Monteer op stijve machinebehuizing of lagerhuis |
| Over verf of roest monteren | Slechte mechanische koppeling | Maak een vlak en schoon montagevlak |
| Lange slappe beugel gebruiken | Extra resonanties en minder reproduceerbare trend | Gebruik directe of zeer stijve montage |
| Kabel los laten bewegen | Mechanische belasting en ruis | Kabel dicht bij sensor ontlasten en geleiden |
| Meetpunt telkens veranderen | Trends slecht vergelijkbaar | Gebruik vaste, gedocumenteerde meetposities |
| Alleen één richting kiezen zonder reden | Mogelijke afwijkingen missen | Kies richting op basis van lager, as en storingsbeeld |
Montagechecklist voor motor, pomp en gearbox
- Welk lager of mechanisch element wilt u bewaken?
- Waar is het kortste stijve pad naar dat element?
- Welke meetrichting is relevant?
- Is het oppervlak vlak en schoon te maken?
- Kan een stud direct worden gemonteerd?
- Is top- of side-exit praktischer voor kabelrouting?
- Kan de kabel vlak bij de sensor worden ontlast?
- Moet dezelfde positie later exact reproduceerbaar zijn?
- Is één meetas voldoende of is meerassige meting zinvol?
- Zijn temperatuur, vocht of explosiegevaar van invloed op de sensoruitvoering?
Hansford Sensors en montage via Indusen
Indusen is Sales Partner van Hansford Sensors in Nederland. Naast industriële trillingssensoren levert Hansford ook mounting studs, pads, magnetische mounts en installatietools voor een reproduceerbare sensorinstallatie.
Bespreek uw toepassing
Wilt u bepalen waar een trillingssensor op uw motor, pomp, ventilator of tandwielkast moet worden geplaatst? Stuur via contact een foto of tekening van de machine, de relevante lagerpunten en het meetdoel. Dan kunnen sensor, meetrichting en montage samen worden beoordeeld.