Overslaan naar inhoud

PROFINET encoders: werking, integratie en selectie voor machinebouw

9 september 2026 in
PROFINET encoders: werking, integratie en selectie voor machinebouw
Miki Nabben
Industrial Ethernet & positiefeedback

PROFINET encoders: werking, integratie en selectie voor machinebouw

Een encoder met PROFINET is pas een goede keuze wanneer communicatie, mechanica, resolutie, positionering en PLC-integratie als één systeem worden bekeken.

Dit artikel legt uit wanneer PROFINET interessant is, hoe absolute singleturn- en multiturnposities worden gebruikt, wat GSDML en scaling betekenen en waar vervanging in de praktijk vaak misgaat.

Absolute encoders voor PROFINET en industriële machinebouw
Communicatie is slechts één onderdeel van de encoderselectie.

Bij een conventionele encoder ontvangt de besturing vaak vooral pulsen of een positiecode. Bij een encoder die rechtstreeks via PROFINET communiceert kan – afhankelijk van encoder, profiel en configuratie – naast de actuele positie ook status-, parameter- en diagnose-informatie in de automatiseringsarchitectuur beschikbaar zijn.

Dat klinkt aantrekkelijk, maar “PROFINET” alleen is geen voldoende specificatie. Voor een machinebouwer zijn ook absoluut of incrementeel, singleturn of multiturn, resolutie, asconstructie, flens, toerental, IP-klasse, connectoren, voeding en software-integratie bepalend. Wie een nieuwe toepassing ontwerpt kan daarom het beste beginnen bij de functie en daarna pas het protocol vastleggen. Bekijk voor de technische basis ook het overzicht met industriële encoders.

Basis

Wat is een PROFINET encoder?

Een rotary encoder meet mechanische rotatie en zet die beweging intern om in digitale informatie. Bij een PROFINET encoder wordt die informatie via PROFINET IO naar een PLC of andere industriële besturing gecommuniceerd. PROFINET is Ethernet-gebaseerde industriële communicatie: de encoder is dus een netwerkdevice binnen de machine.

De actuele positie kan als cyclische procesdata worden uitgewisseld. Afhankelijk van het device kunnen daarnaast parameters, statusgegevens, diagnose of identificatie-informatie beschikbaar zijn. Welke gegevens exact worden ondersteund, is fabrikant- en encoderafhankelijk.

PROFINET is geen meetprincipe.

Een PROFINET encoder kan bijvoorbeeld optisch of magnetisch meten en kan singleturn of multiturn zijn. Het protocol zegt dus hoe het device communiceert, niet hoe de positie fysisch wordt bepaald.

Absolute encoder voor industriële positiemeting
Absolute positionering

Absolute encoders en PROFINET

Bij een absolute encoder hoort bij iedere ondersteunde mechanische positie een digitale positiewaarde. Na opnieuw inschakelen hoeft de besturing daarom niet eerst pulsen vanaf nul op te tellen om de actuele positie te reconstrueren. In veel machines kan dit een extra homing-beweging voorkomen, mits de mechanica en het veiligheidsconcept dit toelaten.

Dat is een belangrijke reden waarom PROFINET vaak samen met absolute encoders wordt toegepast: de PLC krijgt een directe absolute waarde en kan daarnaast – afhankelijk van uitvoering – parameters, presetfuncties of diagnose benaderen. Bekijk ook de absolute encoders voor positiemeting.

Een incrementele encoder werkt anders. Die levert doorgaans A/B-pulsen en eventueel een referentiepuls. Voor snelheid of relatieve positie kan dat juist eenvoudiger en economischer zijn.

Positiebereik

Singleturn of multiturn?

Een singleturn absolute encoder geeft de unieke hoekpositie binnen één volledige omwenteling. Na 360° begint het hoekbereik opnieuw. Dat kan voldoende zijn voor een draaitafel, klepstand of indexeeras waarvan alleen de hoek binnen één omwenteling relevant is.

Een multiturn encoder houdt naast die hoekpositie ook het aantal omwentelingen binnen het ondersteunde multiturnbereik bij. Daarmee kan dezelfde rotary encoder bijvoorbeeld de positie van een lift, lier, lineaire spindel, kraan, magazijnmachine of andere as over meerdere omwentelingen beschrijven. Voor PROFINET-toepassingen met beide opties kunt u ook de pagina met singleturn en multiturn PROFINET encoders gebruiken.

SingleturnUnieke hoek binnen één omwenteling.
MultiturnHoekpositie plus aantal omwentelingen.
TechnologieMultiturn kan mechanisch, elektronisch, batterijondersteund of batterijloos worden gerealiseerd; controleer het concrete design.

Bij lineaire beweging wordt de rotatie vaak via een spindel, tandriem, tandwiel, meetwiel of kabeltrommel naar millimeters of meters omgerekend. De mechanische verhouding is dan onderdeel van de positieberekening. Speling en slip kunnen de uiteindelijke nauwkeurigheid beperken.

Encoderresolutie

Hoeveel bits of stappen heb je nodig?

Singleturnresolutie wordt bij absolute encoders vaak uitgedrukt in bits of stappen per omwenteling. Een encoder met 12-bit singleturnresolutie verdeelt één omwenteling theoretisch in 212 = 4096 stappen. Eén digitale stap vertegenwoordigt dan ongeveer 360 / 4096 = 0,0879°.

12 bitsingleturn
4096theoretische stappen / omw.
≈ 0,0879°per digitale stap

Bij multiturn komt daar capaciteit voor het aantal omwentelingen bij, bijvoorbeeld uitgedrukt in multiturnbits. Meer digitale resolutie betekent een fijnere theoretische positieverdeling, maar niet automatisch een hogere absolute nauwkeurigheid.

ResolutieDe kleinste digitale positieverdeling die het systeem kan onderscheiden.
NauwkeurigheidHoe dicht de gemeten positie onder opgegeven condities bij de werkelijke positie ligt.
HerhaalbaarheidHoe consistent dezelfde positie opnieuw wordt gemeten.

Ook de machine zelf telt mee. Koppelingen, speling, elastische vervorming, tandwielen en uitlijning kunnen grotere fouten introduceren dan één encoderstap. Extreem hoge resolutie heeft daarom alleen nut wanneer de rest van het mechanische systeem die informatie ook kan benutten.

Procesdata & device-info

Welke gegevens kan een PROFINET encoder uitwisselen?

De exacte datapunten verschillen per encoder, profiel en configuratie. Mogelijke informatie is bijvoorbeeld actuele positie, snelheid, draairichting, apparaatstatus, foutmeldingen, alarmen, identificatiegegevens, preset, offset of schaalparameters. Dat betekent niet dat iedere encoder al deze functies heeft.

Cyclische communicatie

Cyclische procesdata wordt tijdens machinebedrijf voortdurend tussen device en besturing uitgewisseld. De actuele positie is het meest voor de hand liggende voorbeeld: de PLC gebruikt deze waarde direct in de machinecyclus.

Acyclische communicatie

Acyclische communicatie wordt gebruikt voor informatie die niet iedere cyclus nodig is, zoals configuratie, deviceparameters, diagnose of identificatie. Dit maakt een netwerkencoder functioneel rijker dan een eenvoudige pulse- of point-to-point-interface, maar verhoogt ook de configuratiecomplexiteit.

Engineeringsoftware

GSDML en PLC-integratie

Wat is een GSDML-bestand?

Een GSDML-bestand beschrijft een PROFINET-device voor engineeringsoftware. Het bevat de informatie waarmee de engineeringomgeving kan herkennen welk apparaat wordt toegevoegd, welke procesdata of modules beschikbaar zijn en welke parameters en diagnosefuncties horen bij het device.

Het bestand wordt doorgaans door de fabrikant geleverd. In een Siemens-omgeving kan het worden geïmporteerd wanneer het apparaat niet al in de gebruikte hardwarecatalogus beschikbaar is. De exacte handelingen zijn software- en versieafhankelijk.

PROFINET encoder in een Siemens PLC integreren

Op hoofdlijnen bestaat de inbedrijfstelling uit de volgende stappen. PROFINET is overigens niet uitsluitend een Siemens-technologie; ook andere besturingsplatforms kunnen PROFINET ondersteunen.

01
Fysiek aansluiten

Controleer voeding, netwerkpoorten, connectoren, afscherming en bekabeling.

02
Device toevoegen

Maak de devicebeschrijving beschikbaar en voeg de encoder aan het PROFINET-netwerk toe.

03
Netwerk configureren

Device name, adressering en topologie instellen waar de architectuur dit vereist.

04
Procesdata kiezen

Selecteer de ondersteunde data-opbouw en encoderparameters.

05
PLC koppelen

Gebruik de procesdata in het programma en verifieer positie, richting, preset en schaal.

De precieze implementatie hangt af van encoderfabrikant, PLC, engineeringsoftware, encoderprofiel en machinearchitectuur.

Absolute encoder met Industrial Ethernet voor PROFINET-integratie
Inbedrijfstelling

Preset, draairichting en scaling

Preset

Met een presetfunctie kan – wanneer de encoder dit ondersteunt – de huidige mechanische positie aan een gewenste digitale positiewaarde worden gekoppeld. Dat is praktisch bij een machine-nulpunt, referentiepositie of wanneer de encoder mechanisch niet exact op digitale nul kan worden gemonteerd.

Scaling

De ruwe encoderwaarde is vaak niet de eenheid waarmee de engineer of operator wil werken. De machine kan graden, millimeters, meter kabeluitloop of een absolute sledestand nodig hebben. Dan wordt de encoderwaarde via de mechanische verhouding omgerekend.

Encoder → mechanica → machine-eenheid

Bij een spindel bepaalt de spoed hoeveel millimeter één omwenteling vertegenwoordigt. Bij een tandwiel telt de overbrengingsverhouding mee en bij een trommel kan de effectieve diameter onderdeel van de berekening zijn. De digitale encoderresolutie alleen bepaalt dus niet de uiteindelijke lineaire nauwkeurigheid.

Controleer ook de draairichting. De interpretatie van positief en negatief kan door montage, parameterinstelling of PLC-logica verschillen. Bij vervanging is dit een praktisch punt dat gemakkelijk wordt onderschat.

Mechanische selectie

Een PROFINET encoder moet mechanisch net zo goed passen als digitaal

De netwerkinterface lost geen mechanisch probleem op. Een encoder kan protocoltechnisch perfect passen en toch ongeschikt zijn door asmaat, flens of lagerbelasting. Bij een massieve as wordt de encoder vaak via een flexibele koppeling aan de machine-as gekoppeld. Uitlijning is belangrijk om ongewenste radiale of axiale belasting te beperken.

Een holle of blinde holle as kan direct over de machine-as worden gemonteerd en maakt een compact ontwerp mogelijk. Dan worden asdiameter, klem- of borgmethode en koppelsteun onderdeel van de selectie. Een doorgaande holle as heeft weer andere inbouwmogelijkheden.

massieve of holle as
asdiameter
flens en montage
koppeling / koppelsteun
radiale en axiale belasting
toegestane uitlijnfout
maximaal toerental
schokken en trillingen
bouwlengte en inbouwruimte

Via de categorie encoders voor positie- en snelheidsmeting kunnen mechanische uitvoeringen naast elkaar worden bekeken. Voor een concrete toepassing is de datasheet van de gekozen encoder altijd leidend.

Industrial Ethernet

Elektrische aansluiting, bekabeling en netwerktopologie

Controleer voedingsspanning, netwerkconnectoren, afscherming, EMC-concept en aardingsstrategie volgens de documentatie van encoder en machine. Afhankelijk van uitvoering worden industriële Ethernet-connectoren zoals M12 of andere aansluitconcepten gebruikt. Een standaard kantoornetwerkkabel is niet automatisch geschikt voor trillingen, olie, beweging, EMC-belasting of de mechanische eisen van een industriële machine.

Bekijk daarom de industriële netwerk- en connectiviteitsoplossingen als onderdeel van de complete meetketen.

Lijntopologie en geïntegreerde switch

Sommige PROFINET-devices hebben meerdere netwerkpoorten en een geïntegreerde switch. Dan kan bijvoorbeeld een lijnstructuur worden opgebouwd: PLC → device → device → device. Dit kan externe switches en losse bekabeling verminderen. Het is echter geen eigenschap van iedere PROFINET encoder.

Een lijnstructuur moet bewust worden ontworpen. Voedingsverlies, een devicefout of het onderbreken van een verbinding kan afhankelijk van de hardware en architectuur effect hebben op downstream devices.

Real-time communicatie

PROFINET is ontwikkeld voor industriële realtime communicatie. Begrippen zoals RT en IRT kunnen in specificaties voorkomen, maar ondersteuning en relevantie zijn device- en toepassingsafhankelijk. Ga daarom niet uit van IRT-ondersteuning zonder dit in de encoderdocumentatie te controleren.

Diagnostiek

Afhankelijk van encoder kunnen communicatieonderbreking, apparaatstatus, parameterfouten, interne waarschuwingen of andere diagnosegegevens beschikbaar zijn. Dat kan inbedrijfstelling, onderhoud en storingzoeken ondersteunen, maar PROFINET voorkomt op zichzelf geen mechanische of elektrische storing.

Interfacekeuze

PROFINET vergelijken met incrementeel, SSI en CANopen

Een PROFINET encoder is niet per definitie “beter”. De beste interface is de interface die past bij de gewenste positiedata, bestaande besturing en totale machinearchitectuur.

PROFINET versus incrementeel

Een conventionele incrementele encoder levert A/B-kanalen en eventueel een nulimpuls. Voor snelheid of relatieve positie kan dit uiterst direct en economisch zijn. De positie na spanningsuitval kan zonder aanvullende referentie verloren gaan. Een PROFINET absolute encoder biedt digitale absolute positie en mogelijke parametrering/diagnose, maar vraagt meer netwerk- en softwareconfiguratie. Bekijk ook de incrementele encoders.

PROFINET versus SSI

SSI is een point-to-point-interface voor absolute positiedata en kan in een bestaande machine juist prettig eenvoudig zijn. PROFINET integreert de encoder in een Ethernet-gebaseerd netwerk en kan aanvullende parameters en diagnose bieden. Als de PLC of positioneringsmodule SSI al ondersteunt en geen netwerkfunctionaliteit nodig is, blijft SSI een valide technische keuze.

PROFINET versus CANopen

CANopen is CAN-gebaseerd en wordt breed gebruikt in machines en mobiele systemen. PROFINET is Ethernet-gebaseerd en past goed in fabrieks- en machinearchitecturen die reeds op PROFINET zijn gestandaardiseerd. De keuze wordt meestal door het besturingsconcept bepaald, niet door de encoder alleen.

PROFINET versus EtherCAT

Beide zijn industriële Ethernet-technologieën. Welke beter past hangt sterk af van PLC-platform, motionarchitectuur, bestaande software, netwerkontwerp en deviceondersteuning. Zonder concrete systeemcontext is een algemene uitspraak dat één protocol “sneller” of “beter” is niet bruikbaar.

InterfaceType communicatieAbsolute positie mogelijk?Netwerkintegratie DiagnostiekParametreringBekabelingComplexiteit Typische toepassingRetrofitgeschiktheid
IncrementeelA/B(/Z)-pulsenNiet als absolute waarde zonder aanvullende logicaGeen Ethernet-netwerkBeperkt via basisfeedbackVaak beperkt / uitvoeringsafhankelijkSignaalkabel naar teller/drive/PLCRelatief eenvoudigSnelheid en relatieve positieSterk wanneer bestaande machine A/B-signalen verwacht
SSIPoint-to-point digitaalJa, met absolute encoderGeen Ethernet-netwerkBeperkter dan moderne netwerkdevicesUitvoeringsafhankelijkDedicated point-to-point verbindingRelatief overzichtelijkAbsolute positie zonder fieldbusGoed wanneer bestaande module SSI ondersteunt
CANopenCAN-gebaseerd netwerkJa, met absolute encoderCAN-netwerkAfhankelijk van device/profielAfhankelijk van device/profielCAN-bus + voedingNetwerkconfiguratie nodigMachinebouw en mobiele systemenLogisch in bestaande CANopen-architectuur
PROFINETEthernet-gebaseerd industrieel netwerkJa, met absolute encoderDirect in PROFINET-architectuurKan uitgebreid zijn, deviceafhankelijkKan centraal beschikbaar zijn, deviceafhankelijkIndustrial Ethernet + voedingHogere engineeringcomplexiteitMachinebouw met geïntegreerde positie, parameters en diagnoseGoed wanneer PLC/netwerk PROFINET gebruikt; drop-in niet automatisch
Praktische keuze

Wanneer kies je een PROFINET encoder?

PROFINET is interessant wanneer

  • de machine al PROFINET als standaardnetwerk gebruikt;
  • absolute positie rechtstreeks in de PLC gewenst is;
  • centrale parametrering of diagnose waarde toevoegt;
  • veel netwerkdevices in dezelfde architectuur worden geïntegreerd;
  • OEM-standaardisatie van hardware en software belangrijk is;
  • inbedrijfstelling en service baat hebben bij device-informatie.

PROFINET kan onnodig zijn wanneer

  • alleen toerental of relatieve beweging nodig is;
  • een eenvoudige incrementele encoder voldoende is;
  • de machine geen PROFINET gebruikt;
  • SSI of CANopen al goed in de architectuur past;
  • extra netwerkfunctionaliteit geen technische waarde oplevert;
  • een eenvoudigere oplossing economisch duidelijk logischer is.
Het protocol moet passen bij de machinearchitectuur.

PROFINET kiezen omdat het “moderner” klinkt is geen technisch selectiecriterium. De interface moet aansluiten op PLC, software, serviceconcept, netwerkontwerp en de daadwerkelijke informatiebehoefte.

Voorbeelden uit machinebouw

Toepassingen van PROFINET encoders

Verpakkingsmachine

Formaatverstelling of positioneeras.

Absolute positie voorkomt onnodig refereren na een stop. PROFINET is vooral interessant wanneer de machinearchitectuur het protocol al gebruikt en parameters of diagnose centraal gewenst zijn.

Intralogistiek

Positie van lift, shuttle of transportmechanisme.

Multiturn kan relevant zijn bij beweging over meerdere asomwentelingen. PROFINET past wanneer de positie rechtstreeks in de bestaande netwerkbesturing moet worden opgenomen.

Kraan of lier

Trommel- of kabelpositie over meerdere omwentelingen.

Een multiturn encoder kan het aantal omwentelingen volgen. De mechanische verhouding tussen trommel en kabeluitloop moet in de schaalberekening worden meegenomen.

Draaiplateau

Absolute hoekpositie van een roterend mechanisme.

Singleturn kan voldoende zijn wanneer alleen de positie binnen 360° relevant is. PROFINET is niet noodzakelijk wanneer een eenvoudiger interface technisch volstaat.

Machine-as

Gecontroleerde mechanische positionering.

De encoderresolutie moet aansluiten op de vereiste machine-eenheid, maar koppeling, speling en mechanische stijfheid kunnen de totale nauwkeurigheid beperken.

Magazijnautomatisering

Verticale of horizontale positie van opslag- en handlingassen.

Absolute en soms multiturn feedback kan interessant zijn om direct na inschakelen een bruikbare positie te hebben. De keuze voor PROFINET volgt uit het besturingsconcept.

Multiturn bij lineaire beweging

Een rotary multiturn encoder kan lineaire beweging indirect meten wanneer de mechanische verhouding bekend is. Bij een spindel bepaalt de spoed de lineaire verplaatsing per omwenteling; bij een trommel geldt de geometrie van de kabelopwikkeling en bij een meetwiel is slip een potentiële foutbron. Een encoder met zeer hoge digitale resolutie maakt de totale machine daarom niet automatisch even nauwkeurig.

Retrofit & second source

Een bestaande PROFINET encoder vervangen

Bij vervanging is dezelfde resolutie en hetzelfde woord “PROFINET” op de datasheet onvoldoende. Zelfs wanneer twee encoders beide PROFINET ondersteunen, zijn ze niet automatisch één-op-één uitwisselbaar.

Mechanisch controleren

  • asdiameter, massieve of holle as;
  • flens, bouwlengte en montagepunten;
  • koppeling of koppelsteun;
  • toerental en mechanische belasting.

Elektrisch controleren

  • voedingsspanning;
  • connectoren en pinout;
  • netwerkconnector en kabelloop;
  • afscherming en aardingsconcept.

Functioneel controleren

  • absoluut of incrementeel;
  • singleturn of multiturn en het benodigde bereik;
  • resolutie, draairichting, preset en scaling;
  • maximaal toerental en omgevingscondities.

Communicatie en software controleren

  • ondersteund PROFINET-deviceprofiel en process-data-opbouw;
  • GSDML en deviceconfiguratie;
  • PLC-adressering en softwaremapping;
  • diagnose en machine-specifieke parameters.

Een merkvervanging kan daardoor ook software-impact hebben. Lees voor de algemene werkwijze hoe u een bestaande encoder vervangt of bekijk retrofit & vervanging.

Retrofit van een ouder type: praktische aanpak

  1. typenummer, typeplaat en bestaande datasheet achterhalen;
  2. mechanische interface en beschikbare ruimte vastleggen;
  3. communicatieprotocol en deviceconfiguratie controleren;
  4. singleturn/multiturn en resolutie bepalen;
  5. PLC-configuratie en procesdata vastleggen;
  6. alternatief technisch vergelijken;
  7. mogelijke software-impact beoordelen;
  8. waar mogelijk de vervanging gecontroleerd testen.
Voor een technische vergelijking

Welke gegevens heeft Indusen nodig?

Voor een nieuwe encoder of vervanging hoeft niet direct ieder detail bekend te zijn. Met onderstaande informatie kan de technische vergelijking wel veel sneller en betrouwbaarder worden gestart.

fabrikant
volledig typenummer
foto van typeplaat
foto van montage
datasheet
asdiameter
flens / montage
holle of massieve as
singleturnresolutie
multiturnbereik
PROFINET-configuratie
connectoren
voedingsspanning
PLC-type
toepassing
maximaal toerental
omgeving / IP / temperatuur
gewenste levertijd
Veelgemaakte selectiefouten

Waar gaat het in de praktijk vaak mis?

1. Alleen controleren of beide encoders PROFINET hebben.
2. Resolutie verwarren met absolute nauwkeurigheid.
3. Singleturn en multiturn niet expliciet controleren.
4. Asdiameter of flens pas na bestelling vergelijken.
5. GSDML en process-data-opbouw niet vooraf controleren.
6. PLC-compatibiliteit aannemen omdat het protocol gelijk is.
7. Draairichting, preset of scaling vergeten bij inbedrijfstelling.
8. Netwerkconnector en beschikbare kabelruimte niet controleren.
9. Toerental, schok- en trillingsbelasting onderschatten.
10. IP-klasse en temperatuur pas als laatste bekijken.
11. Veronderstellen dat hoge resolutie automatisch hoge machinepositioneringsnauwkeurigheid geeft.
12. Alleen aanschafprijs vergelijken en software-, adapter- of stilstandkosten negeren.
Samenvatting

PROFINET encoder selecteren: 12 punten om te controleren

absoluut of incrementeel
singleturn of multiturn
resolutie
asuitvoering
asdiameter
flens en montage
maximaal toerental
omgeving en IP-klasse
voedingsspanning
PROFINET-configuratie
connectoren en bekabeling
PLC-integratie en softwaremapping

Wie vanaf een nieuwe toepassing start kan deze punten als technische specificatielijst gebruiken. Wie een bestaande encoder vervangt moet daarnaast de huidige PLC-configuratie en mechanische inbouw één-op-één vastleggen voordat alternatieven worden vergeleken.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over PROFINET encoders

Wat is een PROFINET encoder?

Een PROFINET encoder is een encoder die mechanische rotatie of positie omzet in digitale positiedata en die data via PROFINET IO met een PLC of andere industriële besturing uitwisselt. PROFINET is daarbij het communicatieprotocol; het bepaalt niet of het meetprincipe optisch of magnetisch is en ook niet automatisch of de encoder singleturn of multiturn is.

Is een PROFINET encoder altijd absoluut?

Nee. PROFINET beschrijft de communicatie en niet het meetprincipe. In de praktijk wordt PROFINET veel toegepast bij absolute rotary encoders omdat een absolute positiewaarde, parametrering en diagnose goed in een netwerkarchitectuur passen. Controleer echter altijd het concrete encodertype.

Wat is het verschil tussen singleturn en multiturn?

Een singleturn absolute encoder geeft een unieke positie binnen één omwenteling. Een multiturn encoder houdt daarnaast bij hoeveel omwentelingen binnen zijn ondersteunde multiturnbereik zijn gemaakt. Dat is bijvoorbeeld relevant bij een lier, lift, spindelas of magazijnmachine die over meerdere asomwentelingen beweegt.

Wat is een GSDML-bestand?

Een GSDML-bestand is de apparaatbeschrijving van een PROFINET-device. Engineeringsoftware gebruikt deze informatie om te begrijpen welk apparaat wordt toegevoegd, welke procesdata of modules beschikbaar zijn en welke parameters en diagnosemogelijkheden het device ondersteunt. Het bestand wordt doorgaans door de fabrikant geleverd.

Kan een PROFINET encoder op een Siemens PLC worden aangesloten?

Ja, wanneer de PLC en de gekozen PROFINET-configuratie compatibel zijn. In een Siemens-omgeving wordt het device in de engineeringsoftware opgenomen, waarna netwerknaam of adressering, procesdata en encoderparameters worden geconfigureerd. De exacte werkwijze hangt af van encoder, PLC, TIA Portal-versie en deviceprofiel.

Wat is het verschil tussen PROFINET en SSI?

SSI is een point-to-point interface voor absolute positiedata. PROFINET is een Ethernet-gebaseerd industrieel netwerk waarin procesdata, parametrering en diagnose kunnen worden geïntegreerd. SSI kan juist aantrekkelijk blijven in een eenvoudige bestaande architectuur wanneer alleen absolute positie nodig is en de PLC of positioneringsmodule SSI al ondersteunt.

Kun je een oude PROFINET encoder vervangen door een ander merk?

Dat kan soms, maar twee encoders die beide PROFINET ondersteunen zijn niet automatisch één-op-één uitwisselbaar. Mechanische maatvoering, resolutie, singleturn- en multiturnbereik, process-data-opbouw, GSDML, parameters, connectoren en PLC-software moeten worden vergeleken voordat een alternatief als technisch passend kan worden beoordeeld.

Hoeveel bits heeft een absolute encoder nodig?

Dat volgt uit de benodigde positieverdeling en de mechanische toepassing. Een 12-bit singleturn encoder verdeelt één omwenteling bijvoorbeeld in 4096 theoretische stappen. Meer bits geven een fijnere digitale verdeling, maar niet automatisch een hogere absolute nauwkeurigheid van de encoder of machine.

Blijft de positie behouden na spanningsuitval?

Een absolute encoder kan na inschakelen direct weer een absolute positiewaarde leveren zonder eerst pulsen te hoeven optellen vanaf nul. Bij multiturn encoders hangt de manier waarop het aantal omwentelingen wordt behouden af van de gebruikte encodertechnologie, bijvoorbeeld mechanisch, batterijondersteund of een batterijloos energie-oogstend principe.

Kan een multiturn encoder lineaire positie meten?

Ja, indirect. Wanneer een rotary encoder via een spindel, kabeltrommel, tandriem, tandwiel of meetwiel aan een lineaire beweging is gekoppeld, kan de rotatie worden omgerekend naar millimeters of meters. Speling, slip en mechanische toleranties bepalen mede de uiteindelijke systeemnauwkeurigheid.

Heeft iedere PROFINET encoder twee Ethernet-poorten?

Nee. Sommige PROFINET-devices hebben een geïntegreerde switch en meerdere poorten zodat een lijnstructuur mogelijk is, maar dit is geen universele eigenschap. Controleer de connectoren, poortconfiguratie en ondersteunde netwerktopologie altijd in de datasheet.

Welke gegevens zijn nodig om een vervangende PROFINET encoder te selecteren?

Minimaal zijn fabrikant, volledig typenummer, as- en flensmaten, resolutie, singleturn of multiturn, voedingsspanning, connectoren, PROFINET-configuratie en PLC-context nodig. Foto's van typeplaat en montage, een datasheet en informatie over de toepassing maken de vergelijking betrouwbaarder.

Technisch advies

Een PROFINET encoder selecteren of vervangen?

Bij een PROFINET encoder bepaalt niet alleen het communicatieprotocol of een uitvoering geschikt is. Mechanische aansluiting, resolutie, multiturnbereik, procesdata, configuratie en PLC-integratie zijn minstens zo belangrijk. Indusen kan een bestaande encoder identificeren of verschillende technische oplossingen voor een nieuwe machine vergelijken op techniek, integratie, beschikbaarheid en economische geschiktheid.


Welke meetsensor kies je? Laser, LVDT, inductief & Eddy Current