Singleturn of multiturn absolute encoder: wanneer kiest u welke?
Een singleturn encoder kent de absolute hoekpositie binnen één omwenteling. Een multiturn encoder voegt daar informatie over meerdere volledige omwentelingen aan toe.
De juiste keuze hangt dus niet af van wat “meer” kan, maar van de beweging die uw machine werkelijk moet volgen. In deze gids ziet u wanneer singleturn voldoende is en wanneer multiturn technisch nodig wordt.
Singleturn meet één omwenteling, multiturn telt ook omwentelingen
Kies een singleturn absolute encoder wanneer alleen de unieke hoekpositie binnen één volledige rotatie relevant is. Kies een multiturn absolute encoder wanneer de besturing óók moet weten hoeveel volledige omwentelingen zijn gemaakt binnen het ondersteunde positiebereik.
Geschikt voor bijvoorbeeld een draaitafel, klep of mechanisme waarvan alleen de hoek binnen één omwenteling relevant is.
Geschikt voor onder andere spindelassen, liften, lieren en andere mechanismen die over meerdere asrotaties bewegen.
Wat is een singleturn absolute encoder?
Een singleturn absolute encoder kent aan iedere positie binnen één volledige omwenteling een unieke digitale waarde toe. De besturing kan daardoor de hoekpositie binnen die ene rotatie uitlezen zonder eerst pulsen vanaf een referentiepunt op te tellen.
Na 360° wordt opnieuw hetzelfde hoekbereik doorlopen. Dat is geen beperking wanneer de machine alleen hoeft te weten waar de as zich binnen die ene omwenteling bevindt.
Wanneer is singleturn voldoende?
Wanneer iedere relevante machinepositie binnen één asomwenteling ligt en het aantal volledige rotaties geen betekenis heeft.
Typische singleturn toepassingen
- draaiplateau of roterende tafel;
- klep- of actuatorhoek;
- indexeeras binnen één omwenteling;
- cam- of nokkenpositionering;
- mechanisme met beperkte draaihoek.
Wat is een multiturn absolute encoder?
Een multiturn absolute encoder meet eveneens de unieke hoekpositie binnen één omwenteling, maar registreert daarnaast de positie over meerdere volledige rotaties binnen het ondersteunde multiturnbereik. De besturing kan daardoor onderscheid maken tussen bijvoorbeeld dezelfde hoekpositie in omwenteling 3 en in omwenteling 18.
Dit is relevant wanneer één mechanische beweging meerdere asrotaties omvat. Denk bijvoorbeeld aan een spindel die een slede lineair verplaatst of een trommel die kabel op- en afwikkelt.
Multiturn voegt een extra positiedimensie toe
Naast de hoek binnen één omwenteling wordt ook informatie over meerdere omwentelingen gebruikt om de totale positie te beschrijven.
Typische multiturn toepassingen
- lineaire as via een spindel;
- lift- en hefsystemen;
- lier- en kabeltrommels;
- hoogte- en formaatverstelling;
- magazijn- en intralogistieke machines;
- positionering over meerdere asrotaties.
Singleturn en multiturn naast elkaar
Multiturn is niet automatisch “beter”. Als de toepassing nooit meer dan één relevante rotatie nodig heeft, kan extra multiturnfunctionaliteit onnodige complexiteit toevoegen.
| Onderwerp | Singleturn absolute encoder | Multiturn absolute encoder |
|---|---|---|
| Positiebereik | Unieke positie binnen één volledige omwenteling | Positie binnen één omwenteling plus positie over meerdere omwentelingen |
| Typische vraag | “Welke hoek heeft deze as?” | “Welke hoek én welke omwenteling hoort bij deze totale positie?” |
| Typische toepassing | Draaitafel, klepstand, beperkte rotatie, indexering | Spindel, lift, lier, hoogteverstelling, magazijnmachine |
| Lineaire beweging | Alleen bruikbaar wanneer het relevante traject binnen één encoderrotatie valt of extern wordt bijgehouden | Zeer geschikt wanneer lineaire beweging over meerdere encoderrotaties wordt afgeleid |
| Resolutie | Singleturnresolutie bepaalt de theoretische onderverdeling van één omwenteling | Singleturnresolutie plus multiturnbereik/-capaciteit |
| Na opnieuw inschakelen | Absolute hoek binnen één omwenteling kan weer worden uitgelezen | Totale positie kan weer beschikbaar zijn wanneer de gekozen multiturntechniek en configuratie dit ondersteunen |
| Systeemkeuze | Vaak eenvoudiger wanneer één omwenteling voldoende is | Nodig wanneer het aantal omwentelingen onderdeel is van de machinepositie |
Wanneer heb ik singleturn en wanneer multiturn nodig?
Start niet bij de encoder, maar bij de mechanische beweging. Bepaal eerst hoeveel rotaties nodig zijn om het volledige relevante machinebereik af te leggen.
Draaiplateau
Als de besturing alleen de hoekpositie tussen 0° en 360° nodig heeft, kan singleturn volledig voldoende zijn.
Klepstand
Bij een klep die binnen een beperkte hoek beweegt, is het aantal volledige rotaties doorgaans niet relevant.
Spindelas
Maakt de spindel twintig omwentelingen over de volledige slag, dan moet de positie over meerdere rotaties worden onderscheiden.
Lier of kabeltrommel
Dezelfde hoek op de trommel kan bij verschillende omwentelingen een compleet andere kabellengte betekenen.
Lift / hoogteverstelling
De totale hoogtepositie loopt vaak over meerdere encoderrotaties en vraagt daarom om een groter absoluut positiebereik.
Formaatverstelling
Bereken eerst het totale aantal asrotaties over het verstelbereik en bepaal daarna of singleturn of multiturn nodig is.
Hoeveel bits of stappen heeft een absolute encoder nodig?
De singleturnresolutie bepaalt hoeveel digitale posities binnen één omwenteling beschikbaar zijn. Een encoder met bijvoorbeeld 12-bit singleturnresolutie heeft theoretisch 212 = 4096 posities per omwenteling.
Bij multiturn komt daar een bereik over meerdere omwentelingen bij. Dat kan in datasheets bijvoorbeeld als aantal omwentelingen of als multiturnbits worden beschreven.
Belangrijk: meer bits betekent een fijnere digitale onderverdeling, maar niet automatisch een hogere absolute nauwkeurigheid. Resolutie, nauwkeurigheid en herhaalbaarheid zijn verschillende specificaties.
Voorbeeld: 12-bit singleturn
Dit is een rekenvoorbeeld voor digitale onderverdeling, niet automatisch de absolute meetnauwkeurigheid van de encoder.
Multiturn encoders kunnen verschillende technieken gebruiken
Niet iedere multiturn encoder bewaart het aantal omwentelingen op dezelfde manier. Kijk daarom bij vervanging of selectie altijd naar de concrete datasheet en technologie van de encoder.
Mechanisch
Sommige ontwerpen gebruiken een mechanische overbrenging om meerdere omwentelingen te coderen. De exacte opbouw verschilt per fabrikant en serie.
Elektronisch / energieopslag
Andere ontwerpen gebruiken elektronische technieken en interne energievoorziening of opslag om multiturninformatie te behouden.
Batterijloos / energy harvesting
Er bestaan ook batterijloze multiturnprincipes waarbij energie uit de beweging wordt benut om omwentelingsinformatie bij te houden. Controleer altijd hoe de specifieke encoder dit realiseert.
Voorbeeld: absolute encodertechniek van Wachendorff
Binnen het Wachendorff-programma zijn absolute encoderuitvoeringen beschikbaar voor singleturn- en multiturn-positionering. Welke uitvoering past, hangt naast positiebereik ook af van interface, mechanische aansluiting, resolutie en machineomgeving.
Bekijk ook de pagina over PROFINET encoders wanneer de absolute positie via een industrieel Ethernet-netwerk naar de besturing moet worden overgedragen.
Kan een multiturn encoder een lineaire beweging meten?
Ja, indirect. Wanneer een lineaire beweging mechanisch is gekoppeld aan een roterende as, kan de encoderpositie via de bekende overbrengingsverhouding worden omgerekend naar een lineaire positie.
Bij een spindel met een spoed van bijvoorbeeld 5 mm per omwenteling betekent twintig omwentelingen theoretisch 100 mm lineaire beweging. De besturing kan de absolute rotatiepositie dus omzetten naar millimeters wanneer de mechanische verhouding bekend is.
Let op de volledige mechanische meetketen
Een singleturn of multiturn encoder vervangen?
Bij vervanging is “absolute encoder” alleen niet voldoende informatie. De vervanger moet functioneel, elektrisch én mechanisch bij de bestaande machine passen.
Controleer minimaal
Lees ook hoe u een bestaande encoder vervangt of bekijk onze retrofit- en vervangingsaanpak.
Geef ons de technische context
Beschrijf kort welke beweging of positie gemeten moet worden. Heeft u al een bestaande encoder? Voeg dan indien mogelijk ook het typenummer, een foto, datasheet of gewenst jaarvolume toe.
Veelgestelde vragen over singleturn en multiturn encoders
Wat is het verschil tussen singleturn en multiturn?
Singleturn geeft een unieke absolute positie binnen één volledige omwenteling. Multiturn combineert die hoekpositie met informatie over meerdere volledige omwentelingen binnen het ondersteunde bereik.
Wanneer heb ik een multiturn encoder nodig?
Wanneer dezelfde hoekpositie bij verschillende omwentelingen een andere machinepositie betekent. Dat is bijvoorbeeld het geval bij spindelassen, liften, lieren en hoogteverstellingen.
Is multiturn altijd beter dan singleturn?
Nee. Wanneer alleen de hoek binnen één omwenteling relevant is, kan singleturn technisch volledig voldoende en eenvoudiger zijn.
Blijft de multiturnpositie bekend na spanningsuitval?
Dat hangt af van de gekozen multiturntechniek en encoderuitvoering. Veel absolute multiturn encoders zijn juist ontworpen om hun positie na opnieuw inschakelen weer beschikbaar te maken, maar controleer altijd de concrete datasheet.
Kan een singleturn encoder een lineaire positie meten?
Alleen wanneer het relevante lineaire traject binnen één encoderrotatie kan worden weergegeven of wanneer een externe besturing aanvullende rotaties bijhoudt. Voor meerdere absolute rotaties is multiturn vaak logischer.
Hoe bereken ik hoeveel multiturnbereik nodig is?
Bepaal hoeveel encoderrotaties nodig zijn om de volledige mechanische slag af te leggen. Combineer daarvoor bijvoorbeeld totale slag, spindelspoed of overbrengingsverhouding en neem voldoende toepassingsmarge.
Is 12-bit resolutie hetzelfde als 12-bit multiturn?
Nee. Singleturnbits beschrijven de digitale verdeling binnen één omwenteling. Multiturnbits of multiturnbereik beschrijven hoeveel verschillende omwentelingen binnen het absolute bereik kunnen worden onderscheiden.
Welke interface heeft een multiturn encoder?
Dat verschilt per uitvoering. Absolute encoders zijn bijvoorbeeld beschikbaar met SSI, BiSS, CANopen en industriële Ethernet-protocollen. De interface moet aansluiten bij PLC, drive of motion controller.
Kan een singleturn encoder door een multiturn encoder worden vervangen?
Soms wel, maar niet automatisch. Behalve het positiebereik moeten ook interface, resolutie, mechanische passing, voeding, connectoren en PLC-configuratie technisch overeenkomen.
Wat moet ik aanleveren voor een vervangende encoder?
Een volledig typenummer, foto van typeplaat en encoder, mechanische aansluiting, interface en toepassing zijn meestal voldoende om een technische vergelijking te starten.
Singleturn of multiturn nog niet zeker?
Stuur de beweging, het aantal benodigde asrotaties en eventueel het bestaande typenummer. Indusen vergelijkt positiebereik, resolutie, interface, mechanische montage en een technisch passende encoderuitvoering.
Singleturn of multiturn absolute encoder: wanneer kiest u welke?
Een singleturn encoder kent de absolute hoekpositie binnen één omwenteling. Een multiturn encoder voegt daar informatie over meerdere volledige omwentelingen aan toe.
De juiste keuze hangt dus niet af van wat “meer” kan, maar van de beweging die uw machine werkelijk moet volgen. In deze gids ziet u wanneer singleturn voldoende is en wanneer multiturn technisch nodig wordt.
Singleturn meet één omwenteling, multiturn telt ook omwentelingen
Kies een singleturn absolute encoder wanneer alleen de unieke hoekpositie binnen één volledige rotatie relevant is. Kies een multiturn absolute encoder wanneer de besturing óók moet weten hoeveel volledige omwentelingen zijn gemaakt binnen het ondersteunde positiebereik.
Geschikt voor bijvoorbeeld een draaitafel, klep of mechanisme waarvan alleen de hoek binnen één omwenteling relevant is.
Geschikt voor onder andere spindelassen, liften, lieren en andere mechanismen die over meerdere asrotaties bewegen.
Wat is een singleturn absolute encoder?
Een singleturn absolute encoder kent aan iedere positie binnen één volledige omwenteling een unieke digitale waarde toe. De besturing kan daardoor de hoekpositie binnen die ene rotatie uitlezen zonder eerst pulsen vanaf een referentiepunt op te tellen.
Na 360° wordt opnieuw hetzelfde hoekbereik doorlopen. Dat is geen beperking wanneer de machine alleen hoeft te weten waar de as zich binnen die ene omwenteling bevindt.
Wanneer is singleturn voldoende?
Wanneer iedere relevante machinepositie binnen één asomwenteling ligt en het aantal volledige rotaties geen betekenis heeft.
Typische singleturn toepassingen
- draaiplateau of roterende tafel;
- klep- of actuatorhoek;
- indexeeras binnen één omwenteling;
- cam- of nokkenpositionering;
- mechanisme met beperkte draaihoek.
Wat is een multiturn absolute encoder?
Een multiturn absolute encoder meet eveneens de unieke hoekpositie binnen één omwenteling, maar registreert daarnaast de positie over meerdere volledige rotaties binnen het ondersteunde multiturnbereik. De besturing kan daardoor onderscheid maken tussen bijvoorbeeld dezelfde hoekpositie in omwenteling 3 en in omwenteling 18.
Dit is relevant wanneer één mechanische beweging meerdere asrotaties omvat. Denk bijvoorbeeld aan een spindel die een slede lineair verplaatst of een trommel die kabel op- en afwikkelt.
Multiturn voegt een extra positiedimensie toe
Naast de hoek binnen één omwenteling wordt ook informatie over meerdere omwentelingen gebruikt om de totale positie te beschrijven.
Typische multiturn toepassingen
- lineaire as via een spindel;
- lift- en hefsystemen;
- lier- en kabeltrommels;
- hoogte- en formaatverstelling;
- magazijn- en intralogistieke machines;
- positionering over meerdere asrotaties.
Singleturn en multiturn naast elkaar
Multiturn is niet automatisch “beter”. Als de toepassing nooit meer dan één relevante rotatie nodig heeft, kan extra multiturnfunctionaliteit onnodige complexiteit toevoegen.
| Onderwerp | Singleturn absolute encoder | Multiturn absolute encoder |
|---|---|---|
| Positiebereik | Unieke positie binnen één volledige omwenteling | Positie binnen één omwenteling plus positie over meerdere omwentelingen |
| Typische vraag | “Welke hoek heeft deze as?” | “Welke hoek én welke omwenteling hoort bij deze totale positie?” |
| Typische toepassing | Draaitafel, klepstand, beperkte rotatie, indexering | Spindel, lift, lier, hoogteverstelling, magazijnmachine |
| Lineaire beweging | Alleen bruikbaar wanneer het relevante traject binnen één encoderrotatie valt of extern wordt bijgehouden | Zeer geschikt wanneer lineaire beweging over meerdere encoderrotaties wordt afgeleid |
| Resolutie | Singleturnresolutie bepaalt de theoretische onderverdeling van één omwenteling | Singleturnresolutie plus multiturnbereik/-capaciteit |
| Na opnieuw inschakelen | Absolute hoek binnen één omwenteling kan weer worden uitgelezen | Totale positie kan weer beschikbaar zijn wanneer de gekozen multiturntechniek en configuratie dit ondersteunen |
| Systeemkeuze | Vaak eenvoudiger wanneer één omwenteling voldoende is | Nodig wanneer het aantal omwentelingen onderdeel is van de machinepositie |
Wanneer heb ik singleturn en wanneer multiturn nodig?
Start niet bij de encoder, maar bij de mechanische beweging. Bepaal eerst hoeveel rotaties nodig zijn om het volledige relevante machinebereik af te leggen.
Draaiplateau
Als de besturing alleen de hoekpositie tussen 0° en 360° nodig heeft, kan singleturn volledig voldoende zijn.
Klepstand
Bij een klep die binnen een beperkte hoek beweegt, is het aantal volledige rotaties doorgaans niet relevant.
Spindelas
Maakt de spindel twintig omwentelingen over de volledige slag, dan moet de positie over meerdere rotaties worden onderscheiden.
Lier of kabeltrommel
Dezelfde hoek op de trommel kan bij verschillende omwentelingen een compleet andere kabellengte betekenen.
Lift / hoogteverstelling
De totale hoogtepositie loopt vaak over meerdere encoderrotaties en vraagt daarom om een groter absoluut positiebereik.
Formaatverstelling
Bereken eerst het totale aantal asrotaties over het verstelbereik en bepaal daarna of singleturn of multiturn nodig is.
Hoeveel bits of stappen heeft een absolute encoder nodig?
De singleturnresolutie bepaalt hoeveel digitale posities binnen één omwenteling beschikbaar zijn. Een encoder met bijvoorbeeld 12-bit singleturnresolutie heeft theoretisch 212 = 4096 posities per omwenteling.
Bij multiturn komt daar een bereik over meerdere omwentelingen bij. Dat kan in datasheets bijvoorbeeld als aantal omwentelingen of als multiturnbits worden beschreven.
Belangrijk: meer bits betekent een fijnere digitale onderverdeling, maar niet automatisch een hogere absolute nauwkeurigheid. Resolutie, nauwkeurigheid en herhaalbaarheid zijn verschillende specificaties.
Voorbeeld: 12-bit singleturn
Dit is een rekenvoorbeeld voor digitale onderverdeling, niet automatisch de absolute meetnauwkeurigheid van de encoder.
Multiturn encoders kunnen verschillende technieken gebruiken
Niet iedere multiturn encoder bewaart het aantal omwentelingen op dezelfde manier. Kijk daarom bij vervanging of selectie altijd naar de concrete datasheet en technologie van de encoder.
Mechanisch
Sommige ontwerpen gebruiken een mechanische overbrenging om meerdere omwentelingen te coderen. De exacte opbouw verschilt per fabrikant en serie.
Elektronisch / energieopslag
Andere ontwerpen gebruiken elektronische technieken en interne energievoorziening of opslag om multiturninformatie te behouden.
Batterijloos / energy harvesting
Er bestaan ook batterijloze multiturnprincipes waarbij energie uit de beweging wordt benut om omwentelingsinformatie bij te houden. Controleer altijd hoe de specifieke encoder dit realiseert.
Voorbeeld: absolute encodertechniek van Wachendorff
Binnen het Wachendorff-programma zijn absolute encoderuitvoeringen beschikbaar voor singleturn- en multiturn-positionering. Welke uitvoering past, hangt naast positiebereik ook af van interface, mechanische aansluiting, resolutie en machineomgeving.
Bekijk ook de pagina over PROFINET encoders wanneer de absolute positie via een industrieel Ethernet-netwerk naar de besturing moet worden overgedragen.
Kan een multiturn encoder een lineaire beweging meten?
Ja, indirect. Wanneer een lineaire beweging mechanisch is gekoppeld aan een roterende as, kan de encoderpositie via de bekende overbrengingsverhouding worden omgerekend naar een lineaire positie.
Bij een spindel met een spoed van bijvoorbeeld 5 mm per omwenteling betekent twintig omwentelingen theoretisch 100 mm lineaire beweging. De besturing kan de absolute rotatiepositie dus omzetten naar millimeters wanneer de mechanische verhouding bekend is.
Let op de volledige mechanische meetketen
Een singleturn of multiturn encoder vervangen?
Bij vervanging is “absolute encoder” alleen niet voldoende informatie. De vervanger moet functioneel, elektrisch én mechanisch bij de bestaande machine passen.
Controleer minimaal
Lees ook hoe u een bestaande encoder vervangt of bekijk onze retrofit- en vervangingsaanpak.
Geef ons de technische context
Beschrijf kort welke beweging of positie gemeten moet worden. Heeft u al een bestaande encoder? Voeg dan indien mogelijk ook het typenummer, een foto, datasheet of gewenst jaarvolume toe.
Veelgestelde vragen over singleturn en multiturn encoders
Wat is het verschil tussen singleturn en multiturn?
Singleturn geeft een unieke absolute positie binnen één volledige omwenteling. Multiturn combineert die hoekpositie met informatie over meerdere volledige omwentelingen binnen het ondersteunde bereik.
Wanneer heb ik een multiturn encoder nodig?
Wanneer dezelfde hoekpositie bij verschillende omwentelingen een andere machinepositie betekent. Dat is bijvoorbeeld het geval bij spindelassen, liften, lieren en hoogteverstellingen.
Is multiturn altijd beter dan singleturn?
Nee. Wanneer alleen de hoek binnen één omwenteling relevant is, kan singleturn technisch volledig voldoende en eenvoudiger zijn.
Blijft de multiturnpositie bekend na spanningsuitval?
Dat hangt af van de gekozen multiturntechniek en encoderuitvoering. Veel absolute multiturn encoders zijn juist ontworpen om hun positie na opnieuw inschakelen weer beschikbaar te maken, maar controleer altijd de concrete datasheet.
Kan een singleturn encoder een lineaire positie meten?
Alleen wanneer het relevante lineaire traject binnen één encoderrotatie kan worden weergegeven of wanneer een externe besturing aanvullende rotaties bijhoudt. Voor meerdere absolute rotaties is multiturn vaak logischer.
Hoe bereken ik hoeveel multiturnbereik nodig is?
Bepaal hoeveel encoderrotaties nodig zijn om de volledige mechanische slag af te leggen. Combineer daarvoor bijvoorbeeld totale slag, spindelspoed of overbrengingsverhouding en neem voldoende toepassingsmarge.
Is 12-bit resolutie hetzelfde als 12-bit multiturn?
Nee. Singleturnbits beschrijven de digitale verdeling binnen één omwenteling. Multiturnbits of multiturnbereik beschrijven hoeveel verschillende omwentelingen binnen het absolute bereik kunnen worden onderscheiden.
Welke interface heeft een multiturn encoder?
Dat verschilt per uitvoering. Absolute encoders zijn bijvoorbeeld beschikbaar met SSI, BiSS, CANopen en industriële Ethernet-protocollen. De interface moet aansluiten bij PLC, drive of motion controller.
Kan een singleturn encoder door een multiturn encoder worden vervangen?
Soms wel, maar niet automatisch. Behalve het positiebereik moeten ook interface, resolutie, mechanische passing, voeding, connectoren en PLC-configuratie technisch overeenkomen.
Wat moet ik aanleveren voor een vervangende encoder?
Een volledig typenummer, foto van typeplaat en encoder, mechanische aansluiting, interface en toepassing zijn meestal voldoende om een technische vergelijking te starten.
Singleturn of multiturn nog niet zeker?
Stuur de beweging, het aantal benodigde asrotaties en eventueel het bestaande typenummer. Indusen vergelijkt positiebereik, resolutie, interface, mechanische montage en een technisch passende encoderuitvoering.