Overslaan naar inhoud

Sensoroplossingen voor verpakkingsmachines

6 juli 2026 in
Sensoroplossingen voor verpakkingsmachines
Miki Nabben
Kennisbank · packaging automation

Sensoroplossingen voor verpakkingsmachines

Een moderne verpakkingsmachine bevat meerdere sensortaken tegelijk: productdetectie, folie- en labeldetectie, machineposities, snelheid, lengte, formaatwissels en kwaliteitscontrole.

Daarvoor bestaat geen universele sensor. Welke techniek het meest geschikt is, hangt af van product, materiaal, snelheid, nauwkeurigheid, montage, omgeving en de gewenste PLC-interface.

Sensoroplossingen voor verpakkingsmachines en packaging automatisering
Industriële machineomgeving. Beeld: DIANA Electronic-Systeme.
Kort antwoord

Welke sensoren worden gebruikt in verpakkingsmachines?

In één verpakkingslijn worden vaak meerdere technieken gecombineerd. Foto-elektrische sensoren zijn logisch voor algemene productdetectie, laser en fiber voor kleine of nauwkeurige detectiepunten, inductieve sensoren voor metalen machineposities, encoders voor positie en snelheid en meetsensoren wanneer de machine een echte afstand, hoogte of randpositie nodig heeft. Voor lengte en snelheid zonder contact kan een systeem zoals Wachendorff speedMATE interessant zijn.

Eerste selectie

Welke sensor voor welke functie in een verpakkingsmachine?

Begin bij de machinefunctie. Pas daarna wordt gekeken naar merk of productserie. Onderstaande tabel geeft een eerste technische richting.

Functie Eerste technische richting Mogelijke productfamilies Belangrijk bij selectie
Doos of tray aanwezig Foto-elektrisch Omron E3Z, E3FA/E3FB, Akusense optisch Kleur, formaat, afstand, achtergrond en snelheid
Glanzend of donker product Geavanceerde optische detectie Omron E3AS / E3AS-HL Reflectie, vorm, spot, hoek en detectiemarge
Transparante fles of verpakking Transparantdetectie / geschikte optische techniek Omron E3S-DB, E3Z-B, Akusense ESQ Transparantie, glans, breking, achtergrond en montage
Klein onderdeel Laser / fiber Omron E3Z Laser, E32 + E3NX, Akusense fiber Spotgrootte, responstijd, beschikbare ruimte
Label / label gap Vork-, label-, fiber- of contrasttechniek Toepassingsafhankelijk Materiaal, liner, transparantie, snelheid, gap
Folierand continu meten Edge sensor Akusense ETD-serie Meetbereik, materiaal, transparantie en gewenste nauwkeurigheid
Metalen machinepositie Inductief Omron E2E/E2B, Akusense TLF/TLN Schakelafstand, flush/non-flush, PNP/NPN, ruimte
Hoogte / afstand Laser meetsensor Omron ZX2, Akusense MLD25 Meetbereik, oppervlak, nauwkeurigheid, responstijd
Snelheid / rotatie Encoder Omron E6, Wachendorff encoders As, toerental, resolutie, interface en voeding
Folielengte / bandsnelheid Meetwiel of contactloos Wachendorff speedMATE Slip, oppervlak, werkafstand, pulsuitgang
Meerdere kwaliteitskenmerken Vision Akusense VDS20 Inspectietaak, belichting, resolutie en werkafstand
Food / washdown packaging Reinigbare foto-elektrische sensor Omron E3ZM IP-klasse, materiaal, chemie, aansluiting en reinigingsprocedure
Productfamilies zijn een startpunt, geen automatische keuze.

De uiteindelijke uitvoering moet altijd worden gecontroleerd op materiaal, detectieafstand, snelheid, uitgang, montage, omgeving, connector en machinebesturing.

Productdetectie

Dozen, trays, zakken en verpakkingen betrouwbaar detecteren

Dit is één van de meest voorkomende sensortaken in packaging. Een sensor kan aanwezigheid controleren, producten tellen, een volgende machinehandeling triggeren, de productpositie bevestigen of een opstopping in een conveyor herkennen.

Omron E3Z als compacte algemene richting

De E3Z-familie is een compacte foto-elektrische sensorfamilie voor algemene machinebouw en packaging. Binnen de familie bestaan verschillende optische principes. Welke uitvoering logisch is, hangt af van detectieafstand, object en achtergrond.

Een doos aanwezig melden kan bijvoorbeeld relatief eenvoudig zijn, terwijl een kleine glanzende tray of een nauwkeurige printtrigger een ander optisch principe kan vragen.

M18-bouwvorm: Omron E3FA / E3FB

Wanneer een cilindrische M18-fotocel mechanisch eenvoudiger in het machineframe past, kunnen E3FA/E3FB-productrichtingen interessant zijn. Dat is ook relevant bij retrofit van een bestaande M18-fotocel.

Voor een nieuwe machine is de mechanische bouwvorm slechts één selectiepunt; detectieprincipe, bereik, responstijd en elektrische aansluiting blijven even belangrijk.

Omron E3Z laser sensor voor productdetectie in verpakkingsmachine
Productvoorbeeld

Omron E3Z Laser

Wanneer een kleinere lichtspot of nauwkeuriger detectiepunt nodig is, kan een laservariant binnen de E3Z-familie interessanter zijn dan een brede standaard fotocel. Denk aan kleine productranden, sachets, clips of een nauwkeurig triggerpunt voor een print- of labelproces.

compact laser spot machinebouw
Lastige oppervlakken

Glanzende, donkere of variërende verpakkingen

Een standaard diffuse fotocel kan kritischer worden bij zwarte dozen, glanzende folie, gebogen flessen, glimmende trays of producten die tijdens de productie van kleur of reflectie veranderen.

Omron E3AS sensor voor lastig detecteerbare verpakkingen
Geavanceerde optische detectie

Omron E3AS / E3AS-HL

De E3AS-familie is relevant wanneer een eenvoudige diffuse fotocel te weinig detectiemarge geeft door wisselende kleur, glans, vorm of reflectie. Binnen de familie zijn uitvoeringen voor geavanceerde directe reflectiedetectie.

Dat betekent niet dat E3AS automatisch nodig is. Wanneer een through-beam of retroreflectieve opstelling de toepassing eenvoudiger en robuuster oplost, kan dat technisch én economisch logischer zijn.

lastige reflectie glanzend / gebogen direct reflectief
Folie, PET & labels

Transparante verpakkingen en registratiemarkeringen

Transparante folie, PET-flessen, glas en heldere trays vragen meer aandacht dan een opaak product. Licht kan door het materiaal gaan, op randen breken of op gebogen delen reflecteren. Ook label gaps en registratiemarkeringen zijn een aparte detectietaak.

Transparante verpakking

Mogelijke productrichtingen zijn onder andere Omron E3S-DB, E3Z-B en geschikte Akusense-optische uitvoeringen. De juiste keuze hangt sterk af van materiaal, vorm, glans, afstand en achtergrond.

Bij transparantie is een praktijkproef vaak waardevoller dan alleen vergelijken op maximale detectieafstand.

Kleine objecten

Kleine onderdelen en nauwkeurige triggers

Dopjes, clips, sachets, sealranden, dunne voorranden en exacte triggerpunten vragen vaak om een kleinere lichtspot of een sensorkop die in weinig ruimte past.

Laser

Een compacte lasersensor kan interessant zijn wanneer de spot klein moet blijven en een exact detectiepunt gewenst is. Bij hoge snelheid moeten ook responstijd, objectlengte en PLC-filtering worden meegenomen.

Fiber: Omron E32 + E3NX

Fiber-optische sensoren zijn interessant wanneer de sensorlocatie klein is, terwijl de versterkerelektronica elders kan worden geplaatst. Denk aan kleine objecten, beperkte inbouwruimte, snelle productstromen en nauwkeurige detectiepunten.

Baanregeling

Folierand continu meten: aanwezigheidsdetectie is niet genoeg

“Is de folie aanwezig?” is een schakeltaak. “Waar bevindt de rand zich exact?” is een meettaak. Voor web guiding, baanregeling en foliepositionering is een metende edge sensor daarom technisch logischer.

Akusense ETD-serie

De Akusense ETD-0612 is op Indusen opgenomen als laser edge meetsensor. Voor deze uitvoering vermeldt Indusen onder andere een meetbereik van ±6 mm en RS-485. Dit maakt hem een mogelijke richting voor lokale randpositie en materiaalbaanmeting.

Materiaal, transparantie, breedte van de randbeweging en vereiste nauwkeurigheid bepalen of deze uitvoering daadwerkelijk geschikt is.

Wanneer geen edge sensor?

Wanneer de machine alleen hoeft te weten of folie aanwezig is of een vaste voorrand passeert, kan een eenvoudige detectiesensor voldoende zijn. Een continue meting toevoegen zonder functionele noodzaak maakt de oplossing alleen complexer.

Machineposities

Cilinders, kleppen, geleidingen en metalen eindposities

Een verpakkingsmachine bevat naast productdetectie veel interne mechanische referenties. Denk aan cilinderposities, aanslagen, kleppen, geleidingen, productstops, sealmechanismen en onderdelen die bij formaatwissels worden versteld.

01

Inductief

Geschikt voor metalen machineonderdelen. Mogelijke productrichtingen: Omron E2E/E2B en Akusense TLF/TLN.

02

Magnetisch

Relevant voor pneumatische cilinderposities wanneer een magneet in de zuiger aanwezig is en een passende cilindersensor kan worden gemonteerd.

03

Werkelijke positie meten

Wanneer alleen een eindpunt niet voldoende is, kan encoder- of lineaire positieterugkoppeling nodig zijn.

OEM & formaatwissels

Formaatwissels en positionering in verpakkingsmachines

Geleidingen, rollen, sealstations, etiketteerkoppen, productstops en invoerbreedte worden bij veel OEM-machines regelmatig versteld. De benodigde feedback hangt af van de mate van automatisering.

Eindpositie detecteren

Wanneer alleen bevestigd hoeft te worden dat een mechanisme zijn eindpositie heeft bereikt, kan inductief, magnetisch, mechanisch of optisch voldoende zijn.

Werkelijke positie terugkoppelen

Voor automatische formaatverstelling kan de besturing een echte positie nodig hebben. Dan komen bijvoorbeeld encoderfeedback of een lineair meetsysteem in beeld.

Snelheid & lengte

Encoderfeedback voor transport, rollen en synchronisatie

Een encoder wordt gebruikt wanneer de machine beweging moet meten in plaats van alleen aanwezigheid. Denk aan rolsnelheid, transportbeweging, aandrijfas, positionering, synchronisatie en lengtemeting via een meetwiel.

Omron E6C2 encoder voor snelheid en positie in verpakkingsmachine
Encoderfeedback

Omron E6 / Wachendorff encoderfamilies

Voor een draaiende rol of aandrijfas kan een incrementele encoder een eenvoudige en reproduceerbare snelheid- of positieterugkoppeling leveren. De juiste encoder wordt geselecteerd op onder andere as, flens, toerental, resolutie, voedingsspanning en uitgangssignaal.

Bij een bestaand systeem is bovendien de connector, pinbezetting en mechanische inbouwmaat belangrijk.

Contactloze lengte- en snelheidsmeting

Wanneer een meetwiel slipt: Wachendorff speedMATE®

Een meetwiel met encoder is eenvoudig en bewezen, maar heeft mechanisch contact nodig. Bij gladde folie, papier, karton of gevoelige materialen kan een wiel slippen, vervuilen, slijten of ongewenste druk op het materiaal uitoefenen.

speedMATE meet optisch zonder mechanisch contact en kan worden gebruikt voor snelheids- en lengtemeting en triggerfuncties. Daardoor is het relevant voor labelen, snijden, markeren, doseren en andere processen die aan de werkelijke materiaalbeweging moeten worden gekoppeld.

Wachendorff speedMATE contactloze snelheidsmeting in verpakkingslijn
Meten in plaats van schakelen

Hoogte, afstand en productpositie meten

Een gewone fotocel geeft meestal alleen een schakelpunt. Wanneer de besturing moet weten hoe hoog een verpakking is, waar een product exact staat of hoeveel afstand aanwezig is, is een echte meetsensor logischer.

Omron ZX2

Een laser displacement sensor is een andere categorie dan een gewone fotocel. Hij kan relevant zijn wanneer lokale afstand of positie daadwerkelijk als meetwaarde nodig is.

Akusense MLD25

De MLD25-familie kan worden onderzocht voor lokale afstands-, hoogte- en positiemetingen. De juiste uitvoering volgt uit werkafstand, meetbereik, gewenste herhaalbaarheid, oppervlak en uitgang.

Kwaliteitscontrole

Wanneer wordt vision interessanter dan een gewone sensor?

Niet iedere kwaliteitscontrole heeft een camera nodig. Wanneer slechts één ja/nee-kenmerk wordt gecontroleerd, is een discrete sensor vaak eenvoudiger. Vision wordt interessanter wanneer meerdere eigenschappen tegelijk moeten worden beoordeeld.

Vision sensor voor kwaliteitscontrole van verpakkingen
Vision

Akusense VDS20 als mogelijke productrichting

Vision kan relevant zijn voor bijvoorbeeld label aanwezig én correct gepositioneerd, dopcontrole, productoriëntatie, volledigheid, printcontrole of meerdere onderdelen tegelijk.

Indusen voert onder andere de Akusense VDS20-familie voor beeldverwerking, kwaliteitscontrole, positionering en objectherkenning. De camera is pas zinvol wanneer de inspectietaak, werkafstand, beeldveld, resolutie, productvariatie en belichting bekend zijn.

Food & beverage packaging

Sensoren voor vochtige en intensief gereinigde verpakkingsmachines

In food- en beverage-machines kunnen vocht, afspuiten, reinigingsmiddelen, temperatuurwisselingen en productresten bepalend zijn voor de sensorselectie. Een geschikte beschermingsklasse alleen is niet genoeg.

Omron E3ZM als mogelijke richting

Indusen beschrijft de Omron E3ZM als RVS foto-elektrische sensor voor veeleisende omgevingen, met een SUS316L-behuizing en uitvoeringen met IP67/IP69K. Dat maakt de serie relevant om te onderzoeken voor vochtige en regelmatig gereinigde packagingmachines.

IP69K is niet hetzelfde als chemische compatibiliteit

De gebruikte reinigingschemicaliën, concentratie, temperatuur, kabel, connector en afdichtingen moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Een hoge IP-klasse betekent niet automatisch dat iedere uitvoering tegen ieder reinigingsmiddel bestand is.

Retrofit & vervanging

Fotocel, sensor of encoder in een bestaande verpakkingsmachine vervangen

Veel onderhoudsvragen beginnen niet met een nieuwe toepassing maar met een defect of obsolete component. Een alternatief kan vaak worden gevonden, maar niet door alleen dezelfde detectieafstand te kiezen.

01

Elektrisch

PNP/NPN, NO/NC, Light-ON/Dark-ON, voeding, responstijd, encoderinterface en PLC-ingang moeten overeenkomen.

02

Mechanisch

Bouwvorm, montagemaat, connector, kabeluitgang, as, flens en beschikbare ruimte bepalen of retrofit praktisch blijft.

03

Toepassing

Controleer opnieuw welk object wordt gedetecteerd, bij welke snelheid en onder welke omgevingscondities.

Stuur het typenummer en een foto van de huidige sensor

Indusen kan bestaande sensoren en encoders van uiteenlopende merken vergelijken op elektrische, mechanische en functionele compatibiliteit.

Laat mijn sensor identificeren
Troubleshooting

Veelvoorkomende sensorproblemen in verpakkingslijnen

Een instabiele detectie betekent niet automatisch dat de sensor defect is. Montage, productvariatie en PLC-instellingen spelen vaak mee.

Sensor mist producten bij hoge snelheid

Controleer responstijd, objectlengte, machinesnelheid, schakelfrequentie en eventuele PLC-inputfiltering.

Fotocel schakelt op de achtergrond

Controleer detectieprincipe, achtergrondonderdrukking, montagehoek, gevoeligheid en afstand tussen product en achtergrond.

Transparante verpakking wordt soms gemist

Controleer productvorm, reflectie, reflector indien gebruikt, foliehoek, condens en of het gekozen detectieprincipe echt voor transparante objecten bedoeld is.

Labelpositie verschuift

Controleer triggerpunt, materiaalbeweging, bandsnelheid, registratiemarkering en eventuele lengte- of snelheidsfeedback.

Encoderlengte klopt niet

Controleer mechanische overbrenging, meetwieldiameter, slip, pulsinstelling, schaalfactor en eventuele slijtage.

Sensor raakt snel vervuild

Kijk naar montagepositie, beschermbeugel, luchtstromen, reinigingsomgeving en of een ander sensorprincipe meer detectiemarge geeft.

Verdieping

Verder lezen over packaging-sensoriek

Deze pagina is de brede packaging-hub. Voor specifieke toepassingen kunt u verder naar de onderstaande technische verdiepingen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over sensoren in verpakkingsmachines

Welke sensoren worden gebruikt in verpakkingsmachines?

Vaak wordt een combinatie gebruikt van foto-elektrische, laser-, fiber-, inductieve en magnetische sensoren, aangevuld met encoders en meetsensoren. De keuze hangt af van de functie. Productaanwezigheid vraagt iets anders dan een metalen eindpositie, folierandmeting of snelheidsfeedback.

Welke sensor gebruik ik om dozen of trays te detecteren?

Voor algemene doos- en traydetectie is een foto-elektrische sensor vaak het eerste uitgangspunt. Kies het principe op basis van afstand, productkleur, glans, achtergrond en snelheid. Omron E3Z of E3FA/E3FB zijn mogelijke productrichtingen; bij lastig reflecterende producten kan E3AS interessanter zijn.

Welke sensor is geschikt voor transparante folie?

Transparante folie vraagt vaak een gespecialiseerd optisch principe, ultrasoon of een vaste vork-/labelopstelling, afhankelijk van de taak. Folie aanwezig detecteren is bovendien iets anders dan een label gap of folierand continu meten. Voor die toepassingen heeft Indusen een aparte technische keuzehulp over folie, labels en registratiemarkeringen.

Hoe detecteer ik labels in een verpakkingsmachine?

Bepaal eerst of u labelaanwezigheid, de gap tussen labels, een exacte voorrand of een printmark wilt detecteren. Dat bepaalt of een vorksensor, fiber, contrasttechniek, ultrasone sensor of vision logisch is.

Hoe meet ik de snelheid van verpakkingsfolie?

Dit kan met een encoder op een aangedreven rol of met een meetwielencoder. Wanneer slip of contactdruk ongewenst is, kan contactloze optische snelheidsmeting zoals Wachendorff speedMATE worden onderzocht.

Wanneer gebruik ik een encoder in een verpakkingsmachine?

Gebruik een encoder wanneer beweging zelf moet worden gemeten: toerental, draairichting, relatieve positie, transportbeweging of synchronisatie. Selecteer daarna mechanische aansluiting, resolutie, uitgangssignaal en voedingsspanning.

Wanneer is vision nodig voor verpakkingscontrole?

Vision wordt interessant wanneer meerdere kenmerken tegelijk moeten worden beoordeeld, bijvoorbeeld labelpositie, oriëntatie, volledigheid en print. Voor één eenvoudige ja/nee-controle is een discrete sensor meestal eenvoudiger.

Kan Indusen een bestaande fotocel of sensor vervangen?

Ja. Stuur merk, volledig typenummer en foto's van sensor en montage. Voor een betrouwbare vervanging vergelijken we onder andere principe, detectieafstand, PNP/NPN, NO/NC, voeding, responstijd, connector, montage en beschermingsklasse.

Welke sensor gebruik ik bij glanzende of zwarte verpakkingen?

Begin met een stabiel optisch principe en voldoende detectiemarge. Bij wisselende reflectie of donkere oppervlakken kan een geavanceerdere directe reflectiesensor zoals Omron E3AS een mogelijke richting zijn, maar through-beam of retroreflectief kan in sommige machines eenvoudiger zijn.

Hoe voorkom ik foutieve detectie bij hoge machinesnelheden?

Controleer de totale keten: sensorresponstijd, objectlengte, spotgrootte, schakelfrequentie, montagepositie en PLC-inputfilter. Een snelle sensor lost het probleem niet op wanneer de PLC het signaal alsnog wegfiltert of het object het detectiepunt te kort passeert.

Van detectieprobleem naar technische oplossing

Welke sensor past bij uw verpakkingsmachine?

Stuur bij voorkeur een foto of video van het detectiepunt, het product of materiaal, de detectieafstand, machinesnelheid, gewenste functie, PLC-interface en eventueel het bestaande typenummer. Indusen vergelijkt vervolgens het geschikte detectie- of meetprincipe en mogelijke uitvoeringen op techniek, prijs, leverbaarheid en praktische integratie.


Sensoren en encoders voor palletiseermachines en end-of-line handling